Əvəzliklər və mənsubiyyət: I, me, my, mine
Kim kimə nə edir və kimin nəyi var — ingilis dilinin daim işlətdiyi və ingilis dili öyrənənlərin illərlə yüngülcə qarışdırdığı kiçik sözlər.
Bu sözlər qısadır, son dərəcə tez-tez işlənir və əbədi olaraq yüngülcə səhv etmək asandır. Cədvəl bir dəfə düzgün əzbərlənməyə dəyər.
Beş qrup
| Mübtəda | Obyekt | Mənsubiyyət sifəti | Mənsubiyyət əvəzliyi | Qayıdış |
|---|---|---|---|---|
| I | me | my | mine | myself |
| you | you | your | yours | yourself |
| he | him | his | his | himself |
| she | her | her | hers | herself |
| it | it | its | — | itself |
| we | us | our | ours | ourselves |
| they | them | their | theirs | themselves |
Azərbaycan dilində də oxşar fərq var: «mən» və «məni/mənə» (mübtəda və obyekt), «mənim çantam» və «mənimki» (mənsubiyyət sifəti və əvəzliyi). Amma ingilis dili üçüncü şəxsdə cins fərqi qoyur: azərbaycanca «o» həm he, həm she, həm it deməkdir, «onun» isə həm his, həm her, həm its.
Mübtəda, yoxsa obyekt?
Mübtəda hərəkəti edir; obyekt onu alır.
- She called me. (o edir, mən alıram)
- We invited them.
❌ Me and John went to the shop. ✅ John and I went to the shop. (gedən biziksə)
Sürətli test — digər şəxsi çıxarın. Me went açıq-aydın yanlışdır, yəni I went olmalıdır. Eyni test sonda da işləyir: He invited John and I → He invited I? Xeyr — yəni John and me.
My, yoxsa mine?
My isimdən əvvəl gəlir. Mine bütün ifadənin yerini tutur.
- That is my bag.
- That bag is mine. (my yox)
❌ That is mine bag. ✅ That is my bag.
Mənsubiyyət əvəzlikləri eyni zamanda whose sualına cavab vermə yolunuzdur:
- Whose coat is this? — It's hers. / Mine.
Qayıdış əvəzlikləri: ikisi eyni şəxs olduqda
Mübtəda və obyekt eyni şəxs olduqda -self formasını işlədin.
- I hurt myself. ("I hurt me" yox)
- She taught herself to code.
- Help yourself to coffee.
Həmçinin vurğu əlavə edirlər: I made it myself. Və by myself-in tək başına demək olduğuna diqqət edin: I went by myself.
Apostrof
İnsanlar üçün 's əlavə edin. Azərbaycan dilində sahib ismi genitiv şəkilçisi alır (Əlinin kitabı), ingilis dilində isə bunun yerini 's tutur:
- Anna's car · my brother's house
- Artıq -s ilə bitən cəm: yalnız apostrof — the students' results
- Qeyri-müntəzəm cəm: the children's books
Əşyalar üçün ingilis dili adətən of və ya sadə isim cütünü üstün tutur:
- ✅ the leg of the table / the table leg
- 🚫 the table's leg (anlaşılır, amma qəribə səslənir)
Mənsubiyyət sahibi izləyir, obyekti yox
İngilis dilində his və ya her kimin sahib olduğuna görə seçilir — heç vaxt ardınca gələn isimə görə yox.
- Anna lost her passport. (Anna qadındır → her, passport əşya olsa belə)
- Tom called his sister. (Tom kişidir → his, sister qadın olsa belə)
Cinssiz «onun» sözünə öyrəşmiş olan üçün bu, ayrıca diqqət tələb edir: hər dəfə sahibin kim olduğuna baxın.
Its və it's
Bu, ana dili ingilis dili olanlar daxil olmaqla, ingilis dilində ən geniş yayılmış tək yazı səhvidir.
- its = ona aid — The dog wagged its tail.
- it's = it is / it has — It's raining.
Its-in apostrofu yoxdur. "It is" deyə bilirsinizsə, it's işlədin; əks halda its.
Eyni tələnin cəm versiyası var:
| Söz | Mənası | Nümunə |
|---|---|---|
| their | onlara aid | their house |
| there | orada | over there |
| they're | they are | they're late |
Kimin nəyi olduğunu həll etmək
A: Is this your umbrella?
B: No, mine's the black one. I think it's hers — she left hers by the door.
A: Then whose is this one?
B: Ours, probably. The kids never label anything of theirs.
Oradakı hər mənsubiyyət tək dayanır, ardınca heç bir isim gəlmir — buna görə hamısı mine / hers / ours / theirs sütunundandır.
Özünüzü yoxlayın
Aşağıdakı test beş sütunun hamısını və apostrofu əhatə edir.