İngilis dilində sadə məktəb mətnləri

Məktəb mövzusu dərslikdə ayrı-ayrı sözlərin əvəzinə bağlı mətnlərin ilk göründüyü mövzudur. Burada belə üç mətn var və qarşınıza ilk çıxacaq sözlər.

Əvvəlcədən lazım olan sözlər

Söz	Oxunuş	Mənası
school	[skuːl]	məktəb
class	[klɑːs]	sinif (qrup)
classroom	[ˈklɑːsruːm]	sinif (otaq)
lesson	[ˈlesn]	dərs
teacher	[ˈtiːtʃə]	müəllim
pupil	[ˈpjuːpl]	şagird
desk	[desk]	parta
board	[bɔːd]	lövhə
pen / pencil	[pen] [ˈpensl]	qələm (tükənməz) / qələm (qurğuşun)
book	[bʊk]	kitab
timetable	[ˈtaɪmteɪbl]	dərs cədvəli
break	[breɪk]	tənəffüs
homework	[ˈhəʊmwɜːk]	ev tapşırığı
mark	[mɑːk]	qiymət

İki sözü ayrıca qeyd etməyə dəyər: pupil və pencil oxşar görünür, amma fərqli oxunur — birincidə açıq heca [juː], ikincidə qapalı heca [e] və i-dən əvvəlki c [s] verir (Azərbaycan dilindəki kimi [dʒ] yox). Bir də break [breɪk] — great-dəki kimi nadir rast gəlinən [eɪ] üzərindən ea oxunuşu.

Mətn 1: sinfim

This is my classroom. It is big and light. There are twelve desks and one big board.

Our teacher is Miss Green. She is nice. She helps us when we do not understand.

On the wall we have a map and a timetable. Under the window there is a plant.

Burada there is / there are quruluşu görünür — «var, mövcuddur». Azərbaycan dilində bu «var» sözü ilə deyilir (Sinifdə on iki parta var), ingilis dilində isə there ilə başlayır. There [ðeə] oxunur: funksiya sözüdür, ona görə th cingiltilidir.

Mətn 2: dərs cədvəli

On Monday we have English, maths and history. On Tuesday we have sport.

Lessons start at eight thirty and finish at two. Each lesson is forty minutes long.

After the third lesson we have a long break. We eat lunch and play in the yard.

Söz	Oxunuş	Nə üçün
Monday	[ˈmʌndeɪ]	qapalı heca, [ʌ]
history	[ˈhɪstri]	orta heca demək olar ki, itir
thirty, third	[ˈθɜːti] [θɜːd]	kar [θ] + ir → [ɜː]
lessons	[ˈlesnz]	cingiltilidən sonrakı -s → [z]
minutes	[ˈmɪnɪts]	kar [t]-dən sonrakı -s → [s]
each	[iːtʃ]	ea → [iː], ch → [tʃ]
yard	[jɑːd]	sait + r

Həftənin gün adları ingilis dilində həmişə böyük hərflə yazılır: Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday. Azərbaycan dilində isə gün adları kiçik hərflə yazılır (bazar ertəsi, çərşənbə) — bu fərq tez-tez unudulur. Wednesday-də birinci d oxunmur: [ˈwenzdeɪ].

Mətn 3: məktəb günüm

I get up at seven and go to school at eight. My bag is heavy: I have six books in it.

My favourite lesson is English. Our teacher gives us short texts to read. I like reading.

Maths is hard for me. Last week I got a bad mark, so now I do my homework every evening.

School finishes at two, but on Wednesday I stay for football.

Burada nəzərə çarpan şeylər

• heavy [ˈhevi] — yenə bread-dəki kimi qısa ea.
• favourite [ˈfeɪvərɪt] — üç heca, vurğu birincidə, digər saitlər zəifləyib.
• gives [gɪvz] — i-dən əvvəlki g qaydasının istisnası, üstəgəl [z] şəkilçisi.
• texts [teksts] — sonda arxa-arxaya dörd samit səsi; ingilis dilində bu olur. Azərbaycan dilində söz sonunda belə qrup yoxdur, ona görə aralarına sait əlavə etmək meyli yaranır.
• finishes [ˈfɪnɪʃɪz] — sh-dən sonrakı şəkilçi [ɪz] oxunur və bir heca əlavə edir.
• got [gɒt], hard [hɑːd] — qapalı heca və sait + r.

Hər mətnə üç sual

Mətni oxuduqdan sonra özünüzə üç sual verin — anlamağı yoxlamaq üçün bu kifayətdir:

1. Bu mətn kim və ya nə haqqındadır?
2. İçində hansı rəqəmlər var və nə mənası verir?
3. Şəxs nəyi sevir, nəyi sevmir?

Bu səviyyədə anlama ucadan oxumanın arxasındadır və bu normaldır. Yuxarıdakı mətnlərin mənası ilk baxışda aydındır — qəsdən belə yazılıb. Buradakı həqiqi iş başqadır: Wednesday, heavy və finishes sözlərini transkripsiyaya baxmadan düzgün tələffüz etmək. Bu, səy tələb etməyi dayandıranda, hələ dərhal anlaşılmayan mətnlərə keçə bilərsiniz — lövhələrə, elanlara, qısa göstərişlərə.

Sırada nə var

Oxu qolu burada bitir: hərflər, hecalar, hərf birləşmələri və şəkilçilər həll olundu və artıq istənilən ingilis sözünü ucadan oxuya bilərsiniz. Başqasının cümləsini oxumaq ilə öz cümlənizi qurmaq fərqli bacarıqlardır və ikincisi to be feli ilə başlayır — «O müəllimdir» cümləsini sözbəsöz çevirəndə çatışan məhz odur.

Özünüzü yoxlayın

Aşağıdakı testdə məktəb sözləri və bu mətnlərdəki oxu qaydaları var.