Present simple ak present continuous : ki diferans lan
Sa ki separe « mwen fè l an jeneral » ak « m ap fè l kounye a » — premye chwa tan vèb angle fòse ou fè byen.
An angle, gen de tan prezan, e yo pa ranplasab. Chwa ant yo depann de kalite tan an, pa de politès ni de stil. Kreyòl la gen yon distenksyon ki sanble (Mwen travay kont Mwen ap travay), men fòm angle yo chanje vèb la, e se la erè yo parèt.
Present simple : vre an jeneral
Abitid, woutin, fèt ak sitiyasyon pèmanan.
- I work in a hospital. (mwen travay, chak semèn)
- Water boils at 100°C. (toujou vre)
- She doesn't eat meat. (chwa pèmanan)
Mo repè tipik : always, usually, often, sometimes, never, every day, on Mondays.
Present continuous : sa k ap pase kounye a
Aksyon k ap fèt ak sitiyasyon tanporè.
- I am working from home this week. (tanporèman)
- Look — it is raining. (kounye a)
- He is studying for an exam. (an kou, menm si petèt se pa nan segonn egzak sa a)
Fòm : am / is / are + vèb ak -ing. Kreyòl ap la pi pwòch (Mwen ap travay), men an angle, ou dwe mete am / is / are devan vèb la tou.
Repè tipik : now, at the moment, today, this week, currently.
Ki jan nou ekri fòm -ing la
| Vèb la fini ak | Règ | Egzanp |
|---|---|---|
| pifò lèt | nou ajoute -ing | work → working |
| -e ki pa pwononse | nou retire e a | make → making, write → writing |
| vwayèl + konsòn (ki gen aksan) | nou double konsòn nan | run → running, sit → sitting |
| -ie | vin -y | lie → lying |
Kontras
I live in Berlin. (pou tout tan)
I am living in Berlin. (pou kounye a, sa pral chanje)
She teaches maths. (metye li)
She is teaching maths this term. (aranjman tanporè)
De lòt fonksyon continuous la
Sitiyasyon k ap chanje. Lè yon bagay ap evolye, continuous la montre mouvman sa a.
- The days are getting shorter.
- Prices are rising again.
Abitid ki agase, ak always. Present simple la non abitid la nan yon fason net ; continuous la ak always ajoute agasman.
- He always loses his keys. (yon fèt sou li)
- He is always losing his keys! (epi sa agase m)
Vèb ki pa renmen continuous la
Gen vèb ki dekri yon eta e pa yon aksyon, e nòmalman yo rete nan fòm senp lan :
know, believe, understand, want, need, like, love, hate, prefer, belong, own, seem
❌ I am knowing the answer. ✅ I know the answer.
❌ She is wanting a coffee. ✅ She wants a coffee.
Epi gen kèk ki senpleman chanje sans
Yon ti ponyen vèb dekri yon eta nan yon sans e yon aksyon nan yon lòt. De fòm yo kòrèk, men yo vle di yon lòt bagay.
| Senp (eta) | Continuous (aksyon) |
|---|---|
| I have a car. (mwen posede) | I**'m having** lunch. (m ap manje midi) |
| I think you're right. (opinyon) | I**'m thinking** about it. (m ap reflechi sou sa) |
| It tastes salty. (pwopriyete) | She**'s tasting** the soup. (li ap goute l) |
| I see what you mean. (mwen konprann) | I**'m seeing** the doctor at four. (mwen gen randevou) |
Erè ki pi souvan an
Pou yon moun ki pale kreyòl, erè ki pi souvan an se bliye am / is / are devan -ing la, paske ap kreyòl la ranplase yo : ❌ I working now. ✅ I am working now.
Gen yon dezyèm erè tou, pou moun ki pa fè distenksyon an klèman : mete present simple la toupatou.
❌ What do you do? — I read a book. (sa sonnen tankou yon kesyon sou metye a) ✅ What are you doing? — I**'m reading** a book.
Yon sèl kesyon rezoud tout — èske sa vre an jeneral oswa sa ap pase kounye a ? Sa regle prèske tout ka.
De kesyon youn dèyè lòt
A: What do you do?
B: I'm a nurse. I work at the hospital on Queen Street.
A: And what are you doing at the moment? You look busy.
B: I'm covering nights this month, so I'm sleeping at strange times.
Work se metye a ; covering ak sleeping valab sèlman pou mwa sa a.
Teste sa ou fèk li a
Tès ki anba a melanje de tan yo, ansanm ak vèb eta yo.