Konbinezon konsòn yo : sh, ch, th, ph, wh, ck, ng

Tankou vwayèl yo, konsòn yo konbine pa pè tou pou bay yon sèl son. Yo pa anpil, yo prèske pa gen eksepsyon, e san yo li pa posib pou li mo ki pi komen an angle : this, she, thing, school. Pou yon moun ki pale kreyòl, gen kèk ki sanble ak sa ou konnen (ch, w, f), men yo pa toujou gen menm valè, e gen de ki nouvo nèt.

sh — [ʃ]

she, shop, fish, English, finish

Se son ch kreyòl la (chat, chita, chen). Pa gen pwoblèm : ou deja konnen l. Li jis ekri yon lòt jan an angle : sh, pa ch.

ch — [tʃ]

chair, lunch, teacher, much, child

Atansyon : an kreyòl, ch li [ʃ] (chat), men an angle li jeneralman li [tʃ], tankou yon ti « t » devan ch kreyòl la. Li chair tankou « chèz » ak [ʃ] se erè tipik la. Anplis, konbinezon ch gen de lòt lekti, e tou de parèt nan mo souvan :

Son	Kote mo a soti	Egzanp
[tʃ]	angle òdinè	chair, cheese, watch
[k]	grèk	school, Christmas, stomach, character
[ʃ]	franse	machine, chef, champagne

[k] grèk la se menm son ak k kreyòl la (kay). [ʃ] franse a se sa ou deja konnen: ch kreyòl la (machin, chèf).

Apre yon vwayèl kout, yo ekri tch olye de ch, men li li menm jan : watch, match, kitchen.

th — de son, e tou de nouvo pou kreyòl la

Se konbinezon ki pi enpòtan nan lis sa a. Li ekri ak de lèt epi li pwononse nan yon sèl mouvman lang, men gen de vèsyon.

Son	Kijan li pwononse	Egzanp
[θ] san vwa	lang nan ant dan yo, san vwa	think, three, month, thank
[ð] ak vwa	menm pozisyon an, men ak vwa	this, that, the, mother, they

Yon tandans ki mache prèske toujou : nan mo fonksyonèl yo (the, this, that, they, there, then, with), se [ð] ak vwa a ; nan mo « òdinè » yo, se [θ] san vwa a.

Okenn nan de son sa yo pa egziste an kreyòl, e li fasil pou ranplase yo ak « t » ak « d » (oswa « s » ak « z ») : think ak tink ak sink (koule), thing ak sing (chante) se mo diferan. Ou jis dwe mete pwent lang lan ant dan yo epi kite lè a pase.

ph — [f]

phone, photo, elephant, graph, alphabet

Tout mo sa yo soti nan grèk. Li li tankou f — menm jan ak kreyòl la, ki ekri f dirèkteman (telefòn, foto, alfabè).

wh — [w], pafwa [h]

• nòmalman [w] : what, when, where, white, why
• devan o — [h] : who, whose, whole

[w] la se w kreyòl la (wi, wout) ; [h] a se yon souf ki ra nan kreyòl la.

ck — [k]

black, duck, kitchen, clock, pocket

Konbinezon ck ekri sèlman apre yon vwayèl kout epi pa janm nan kòmansman yon mo. Li fèmen silab la — se poutèt sa nan back ou tande [æ], pa [eɪ]. Kreyòl la ekri senpleman k, kidonk konbinezon sa a nouvo nan ekriti a, men son an se [k], ou deja konnen l.

ng ak nk — son nazal [ŋ]

Konbinezon	Son	Egzanp
ng	[ŋ]	sing, long, morning, English
nk	[ŋk]	think, thank, drink, pink

Kreyòl la gen vwayèl nazal (an, en, on). Difikilte isit la se pa pwodui son an, men pa ajoute anyen sou li : nan sing, pa gen [g] nan fen. Epitou pa nazalize vwayèl la tankou nan en oswa on kreyòl la : sing pa « sen », se yon sèl son nazal [ŋ].

qu, kn, wr

Nou te deja wè yo nan leson sou konsòn yo : qu — [kw] (queen, tankou kw kreyòl la), ak nan kn- ak wr- premye lèt la pa pwononse (know, write).

Rezime

Li ekri	Li pwononse	Egzanp
sh	[ʃ]	shop
ch / tch	[tʃ]	chair, watch
th	[θ] / [ð]	think, this
ph	[f]	phone
wh	[w]	what
ck	[k]	black
ng	[ŋ]	sing
nk	[ŋk]	think

Rezève yon seyans apa pou son th la. Nan tout lis sa a, se sèl li ki mande yon nouvo mouvman lang — lòt yo se fason diferan pou ekri son ou deja konnen pwodui. Epi son [ð] la nan mo ki pi souvan an angle, the, kidonk li parèt nan diskou ou plis pase prèske nenpòt lòt son. Fikse l byen yon fwa rapòte plis pase memorize senkant mo.

Teste sa ou fèk li a

Tès ki anba a repase konbinezon konsòn yo ak twa lekti posib ch yo.