Шатастыратын предлогтар

Предлогтар тілдер арасында дерлік ешқашан сәйкес келмейді, сондықтан сөзбе-сөз аудару жылдар бойы сақталатын қателерді тудырады. Міне, содан бастаған жөн.

Етістік + предлог

Бұл тіркестер тұрақты. Мұнда логика жоқ — оларды тұтас бір бірлік ретінде жаттаңыз.

Дұрыс	Жиі кездесетін қате
depend on	depend of
listen to	listen предлогсыз
wait for	wait предлогсыз
arrive at (орын) / in (қала)	arrive to
look for (іздеу)	search предлогсыз
ask for (сұрау)	ask предлогсыз
belong to	belong of
apologise for	apologise about
succeed in	succeed to
complain about	complain on
consist of	consist from
pay for	pay предлогсыз

Ағылшын тілінде предлогты қажет етпейтін, ал орыс тілінде қажет ететін етістіктерге назар аударыңыз:

• ✅ I'll phone you. («phone to you» емес)
• ✅ Let's discuss the budget. («discuss about» емес)
• ✅ She entered the room. («entered in» емес)
• ✅ I married him. («married with» емес)
• ✅ It affects the result. («affects on» емес)

Сын есім + предлог

• interested in, good at, afraid of, proud of
• responsible for, similar to, different from
• worried about, keen on, aware of, capable of
• married to, famous for, dependent on

She's good at maths and interested in physics.

Зат есім + предлог

Зат есімдердің де өзіне тән тұрақты предлогтары бар, және олар жазбаша тілде үнемі кездеседі.

Зат есім	Предлог	Мысал
reason	for	the reason for the delay
solution	to	a solution to the problem
increase / decrease	in	an increase in prices
effect / impact	on	the effect on sales
difference	between	the difference between them
interest	in	an interest in history
advantage	of	the advantage of waiting

Уақыт: in, on, at

Предлог	Не үшін	Мысал
at	нақты уақыт, түн	at 6pm, at night
on	күндер мен даталар	on Monday, on 5 May
in	айлар, жылдар, ұзақ кезеңдер	in July, in 2026, in the morning

Есте сақтауға тұрарлық ерекшелік: at night, бірақ in the morning / afternoon / evening.

Шатастыратын жұптар

• for + ұзақтық / during + оқиға: for two hours · during the meeting
• by — кешіктірмей / until — сол сәтке дейін: Finish it by Friday (мерзім) · Wait until Friday (сол уақытқа дейінгі бүкіл аралық)
• since + бастапқы нүкте / from … to аралық үшін: since 2016 · from nine to five
• in + болашақтағы аралық: I'll be back in ten minutes. («after ten minutes» емес)

Орын: in, on, at

• in — бір нәрсенің ішінде: in the box, in London
• on — бетінде: on the table, on the wall
• at — нүктеде немесе іс-шарада: at the bus stop, at the meeting

I'll meet you at the station, on platform 3, in the waiting room.

Қозғалыс пен орналасу

Қозғалыс әдетте to, into немесе onto талап етеді; орналасу — in, at немесе on.

• I went to the office. / I was at the office.
• She walked into the room. / She was in the room.

Екі етістік ерекшеленеді: arrive at/in алады және ешқашан to алмайды, ал get to алады — I arrived at the airport · I got to the airport.

Көлік

by — тәсіл туралы, on / in — нақты көлік құралы туралы:

• by car, by train, by bus, by plane — бірақ on the train, in the car және on foot («by foot» ешқашан емес).

Бұл — грамматика емес, лексика. Ешбір ереже depend on немесе a solution to тіркесін тудырмайды — предлог сөздің өзіне кіреді. Бүтін бір бөлшек ретінде жаттаңыз: reason емес, reason for — сонда қателер жоғалады.

Бір қысқа диалогтағы предлогтар

A: What time do you arrive in London?

B: At half past six, if the train's on time. I'll wait for you at the barrier.

A: I might be late — it depends on the traffic.

B: No problem. I'll be there until seven anyway.

Arrive in қала, at нақты уақыт, wait for адам, depend on жағдай, until бүкіл аралық — төрт репликаға бес түрлі тіркес.

Өзіңізді тексеріңіз

Төмендегі тест сөзбе-сөз аудармадан жиі зардап шегетін тіркестерге бағытталған.