कर्मवाच्य (Passive Voice): कहिले र किन प्रयोग गर्ने
कर्मवाच्य कसरी बनाउने, र — यसभन्दा पनि महत्त्वपूर्ण — यो कहिले शैलीगत गल्ती होइन सही विकल्प हो।
कर्मवाच्यको छवि बिग्रिएको छ, मुख्यतया मातृभाषी वक्ताहरूलाई दिइने लेखन सल्लाहका कारण। वास्तवमा यो व्यावसायिक, प्राविधिक र शैक्षिक अंग्रेजीमा आवश्यक छ — जानीजानी प्रयोग गर्दा। नेपालीमा पनि कर्मवाच्य छ (“घर बनाइयो”, “खाना पकाइन्छ”) तर बोलचालमा कम प्रयोग हुन्छ; अंग्रेजीमा यो निकै आम छ।
यो कसरी बन्छ
be (सही कालमा) + past participle।
| कर्तृवाच्य (Active) | कर्मवाच्य (Passive) |
|---|---|
| The team wrote the report. | The report was written by the team. |
| They are testing the system. | The system is being tested. |
| Someone has stolen my bag. | My bag has been stolen. |
| They will announce it. | It will be announced. |
| We must check it. | It must be checked. |
केवल be को काल बदलिन्छ; participle तय रहन्छ।
असीमित (non-finite) रूप
कर्मवाच्य to पछि र प्रिपोजिसनपछि पनि देखिन्छ, र यहींबाट यो सामान्य वाक्यमा देखिन थाल्छ:
- This needs to be done today.
- She hates being interrupted.
- The report should have been sent on Friday.
कर्मवाच्य कहिले सही विकल्प हो
1. गर्ने व्यक्ति अज्ञात वा अप्रासंगिक छ
- My bag was stolen. (हामीलाई थाहा छैन कसले)
- The road was resurfaced last week. (कसले गर्यो भन्ने फरक पर्दैन)
2. गर्नेभन्दा नतिजा बढी महत्त्वपूर्ण छ
- The vaccine was developed in under a year.
3. प्रक्रिया र तरिकाको वर्णन गर्ने
- The samples are heated to 90°C, then left to cool.
4. कूटनीतिक हुने — दोषबाट जोगिने
- Mistakes were made. ("you made mistakes" को सट्टा)
- The deadline was missed.
कार्यस्थलको सञ्चारमा यो अन्तिम प्रयोग साँच्चै उपयोगी छ, जहाँ कसैको नाम लिँदा उल्टो असर पर्न सक्छ।
5. विषयलाई वाक्यको अगाडि राख्ने
अंग्रेजीले चिनेको जानकारी पहिले राख्न मन पराउँछ। यदि अनुच्छेद प्रस्तावबारे हो भने, the proposal लाई नै कर्ता बनाइराख्नुहोस्:
We spent three weeks on the proposal. It was rejected the following Monday.
The board rejected it मा बदल्दा कर्ताको ठाउँमा नयाँ गर्ने व्यक्ति आउँछ र धागो टुट्छ।
दुई वस्तु भएका क्रिया
give, send, offer, tell, pay जस्ता क्रियाका दुईवटा सम्भावित कर्मवाच्य रूप हुन्छन्, र अंग्रेजीले व्यक्तिबाट सुरु हुने रूपलाई धेरै बढी मन पराउँछ:
- They gave me a refund. → ✅ I was given a refund. (स्वाभाविक)
- → 🚫 A refund was given to me. (सही तर अटपटो)
"get" सहितको कर्मवाच्य
बोलचालमा, get ले प्रायः be को ठाउँ लिन्छ — सामान्यतया कुनै अचानक, अवाञ्छित वा दुर्घटनावश भएको कुराका लागि।
- He got fired. · My phone got broken. · We got stopped at the border.
यो अनौपचारिक छ: लिखित कार्यमा be नै राख्नुहोस्।
अवैयक्तिक (impersonal) कर्मवाच्य
शैक्षिक र समाचारको अंग्रेजीले यसलाई कुनै दाबीलाई आफैँ नअपनाई बताउन प्रयोग गर्छ:
- It is said that the company is in trouble.
- The company is said to be in trouble.
- He is thought to have left the country.
दुवै ढाँचा say, think, believe, report, know, expect सँग काम गर्छन्।
यसबाट कहिले जोगिने
यदि गर्ने व्यक्ति महत्त्वपूर्ण छ भने, कर्तृवाच्य बढी स्पष्ट र छोटो हुन्छ:
- ❌ A decision was reached by the committee.
- ✅ The committee reached a decision.
साँचो जाँच "कर्मवाच्य कि कर्तृवाच्य" होइन — यो हो यस वाक्यको विषय कसलाई वा केलाई हुनुपर्छ? त्यसलाई कर्ताको ठाउँमा राख्नुहोस्, र वाच्य आफैँ तय हुन्छ।
गर्नेको उल्लेख: by
by केवल तब थप्नुहोस् जब गर्नेको नाम लिनु आवश्यक छ।
- The proposal was rejected by the board. (सान्दर्भिक)
- The window was broken by someone. (निरर्थक — केवल भन्नुहोस् "The window was broken")
आम गल्ती: "be" बिर्सनु
- ❌ The report written last week.
- ✅ The report was written last week.
आफैँ अभ्यास गर्नुहोस्
तलको क्विजले रूप र — यसभन्दा कठिन — कर्मवाच्य कहिले उपयुक्त हुन्छ भन्ने बुझाइ, दुवै जाँच्छ।