अंग्रेजीमा सिलेबलका चार प्रकार
अंग्रेजी स्वर पढ्ने सबैभन्दा ठूलो नियम: सिलेबलमा एक नजर हेरेर a अक्षर [æ], [eɪ], [ɑː] वा [eə] मध्ये कुन पढिन्छ भनेर कसरी थाहा पाउने।
पढ्ने नियममध्ये यो सबैभन्दा काम लाग्ने नियम हो। अंग्रेजीमा स्वर अक्षर त्यसपछि के आउँछ भन्नेअनुसार फरक-फरक पढिन्छ, र यसका चारवटा मात्र रूप छन्। यी जान्नुभयो भने तपाईं कुनै नचिनेको शब्द पनि ठूलो स्वरमा सही पढ्न सक्नुहुन्छ — त्यसको अर्थ नजानी पनि।
प्रकार 1: बन्द सिलेबल
सिलेबल व्यञ्जनमा सकिन्छ। स्वर छोटो पढिन्छ।
| अक्षर | ध्वनि | उदाहरण |
|---|---|---|
| a | [æ] | cat, map, bad, hand |
| e | [e] | pen, red, ten, desk |
| i | [ɪ] | sit, big, fish, milk |
| o | [ɒ] | dog, box, hot, stop |
| u | [ʌ] | cup, bus, run, must |
छोटा शब्दमा सबैभन्दा आम सिलेबल यही हो, र सुरुवाती हरेक किताब यहीँबाट सुरु हुन्छ: cat, dog, pen, box। u को [ʌ] नेपालीको "अ" सँग धेरै नजिक छ — त्यसैले नेपालीमा bus लाई "बस" र cup लाई "कप" लेखिन्छ।
प्रकार 2: खुला सिलेबल
सिलेबल स्वरमा सकिन्छ — कि त शब्द छोटो छ (he, go), कि व्यञ्जनपछि नबोलिने e छ। स्वर त्यस अक्षरको नामजस्तै पढिन्छ।
| अक्षर | ध्वनि | उदाहरण |
|---|---|---|
| a | [eɪ] | name, cake, late, table |
| e | [iː] | he, she, these, Pete |
| i | [aɪ] | nine, like, time, my |
| o | [əʊ] | no, home, nose, go |
| u | [juː] | music, student, use, tune |
शब्दको अन्त्यमा आउने नबोलिने e अंग्रेजीको सबैभन्दा काम लाग्ने अक्षर हो। यो आफैँ कहिल्यै सुनिँदैन, तर अघिल्लो स्वरलाई बदल्छ:
| बन्द | खुला |
|---|---|
| hat [hæt] — टोपी | hate [heɪt] — घृणा गर्नु |
| not [nɒt] — होइन, छैन | note [nəʊt] — टिपोट |
| kit [kɪt] — किट (सामानको सेट) | kite [kaɪt] — चङ्गा |
| cut [kʌt] — काट्नु | cute [kjuːt] — राम्रो, प्यारो |
| pet [pet] — घरपालुवा जनावर | Pete [piːt] — पिट (नाम) |
प्रकार 3: स्वर + r
स्वरपछि r आउँछ। बेलायती उच्चारणमा r आफैँ बोलिँदैन, तर यसले स्वरलाई लामो बनाएर बदल्छ।
| संयोजन | ध्वनि | उदाहरण |
|---|---|---|
| ar | [ɑː] | car, park, star, hard |
| er, ir, ur | [ɜː] | her, bird, turn, girl |
| or | [ɔː] | for, sport, short, corn |
ध्यान दिनुहोस्: तीन फरक हिज्जे — er, ir, ur — ले एउटै ध्वनि [ɜː] दिन्छन्। त्यसैले her, bird र turn को तुक मिल्छ, हिज्जेमा एक-अर्काजस्ता नदेखिए पनि।
प्रकार 4: स्वर + re
r अक्षरपछि नबोलिने e आउँछ। नतिजामा दुई ध्वनि बन्छन्: एउटा स्वर र अन्त्यमा छोटो [ə]।
| संयोजन | ध्वनि | उदाहरण |
|---|---|---|
| are | [eə] | care, share, square |
| ere | [ɪə] | here, mere |
| ire | [aɪə] | fire, hire, tired |
| ore | [ɔː] | more, store, before |
| ure | [jʊə] | pure, cure |
सबै एकसाथ
एउटै a अक्षर, सिलेबलका चारै प्रकारमा:
| प्रकार | शब्द | ध्वनि |
|---|---|---|
| बन्द | cat | [æ] |
| खुला | cake | [eɪ] |
| स्वर + r | car | [ɑː] |
| स्वर + re | care | [eə] |
एउटा अक्षर, चार फरक ध्वनि। यिनलाई छुट्याउने एकमात्र तरिका त्यसपछि के आउँछ भनेर हेर्नु हो।
नचिनेको शब्द कसरी पढ्ने
- स्वर खोज्नुहोस्।
- त्यसको पछि के छ हेर्नुहोस्: एउटा व्यञ्जन — बन्द सिलेबल; केही छैन वा नबोलिने e — खुला; r — तेस्रो प्रकार; re — चौथो।
- तालिकाअनुसार स्वर पढ्नुहोस्, व्यञ्जनलाई जस्तो छन् त्यस्तै पढ्नुहोस्।
तपाईंले सायद नचिनेका शब्दमा प्रयास गर्नुहोस्: plane, plan, sharp, hare। उत्तर: [pleɪn], [plæn], [ʃɑːp], [heə]।
सिलेबलको प्रकार शब्दभण्डारभन्दा शक्तिशाली छ। नचिनेको शब्द ठूलो स्वरमा पढ्नु कुनै जुक्ति होइन, सामान्य सिप हो: मातृभाषी वक्ताले पनि कुनै टेक्स्टमा नयाँ शब्द देख्छन् र त्यसलाई सही उच्चारण गर्छन्, किनभने उनीहरू शब्द होइन, सिलेबल पढ्छन्। त्यसैले यो नियम कुनै पनि शब्द-सूचीभन्दा पहिले सिक्नुपर्छ — यसले तपाईंले अहिलेसम्म नभेटेका शब्दमा पनि काम गर्छ।
आफैँ अभ्यास गर्नुहोस्
तलको क्विजमा सिलेबलको प्रकार चिन्ने र स्वर पढ्ने अभ्यास छ। स्वरपछि के आउँछ भन्नेमा ध्यान दिनुहोस्।