अंग्रेजी शब्दका अन्त्य र जोर: पढ्ने नियम
शब्दको अन्त्यमा -s, -ed, -ing, -tion र -le कसरी पढिन्छन्, र जोरबिनाको स्वर किन धमिलो [ə] ध्वनिमा बदलिन्छ।
Syllable का नियम छोटा शब्दमा काम गर्छन्। प्रत्यय र अर्को syllable जोडिनासाथ अर्को तह थपिन्छ: शब्दको अन्तिम भाग आफ्नै नियमले पढिन्छ, र जोरबिनाको स्वरले आफ्नो ध्वनि लगभग पूरै गुमाउँछ।
-s प्रत्यय: पढ्ने तीन तरिका
बहुवचनको प्रत्यय र तृतीय पुरुषको प्रत्यय तीन फरक तरिकाले पढिन्छन् — त्यसअघि कुन ध्वनि छ भन्नेमा भर पर्छ।
| ध्वनि | केपछि | उदाहरण |
|---|---|---|
| [s] | अघोष ध्वनिपछि: p, t, k, f | cats, books, maps, stops |
| [z] | घोष ध्वनि र स्वरपछि | dogs, boys, friends, plays |
| [ɪz] | s, z, sh, ch, x, ge अक्षरपछि | boxes, watches, dishes, pages |
यसलाई सूचीजस्तै घोक्नु पर्दैन: dogs शब्दलाई [s] सँग बोल्ने प्रयास गर्नुहोस् — तपाईंको जिब्रो आफैँ [z] तिर ढल्किनेछ। नियमले बोल्न सजिलो कुराको वर्णन गर्छ, घोक्न सजिलो कुराको होइन।
-ed प्रत्यय: फेरि तीन
| ध्वनि | केपछि | उदाहरण |
|---|---|---|
| [t] | अघोष ध्वनिपछि | worked, stopped, watched, asked |
| [d] | घोष ध्वनि र स्वरपछि | played, lived, opened, called |
| [ɪd] | t र d अक्षरपछि मात्र | wanted, needed, started, decided |
भर्खर सिक्न थाल्नेहरूको सबैभन्दा ठूलो गल्ती ed प्रत्ययलाई जताततै छुट्टै syllable का रूपमा पढ्नु हो। worked एक syllable को शब्द हो: [wɜːkt], "वर्केड" होइन। थप syllable t र d अक्षरपछि मात्र बन्छ।
-ing
सधैँ [ɪŋ] पढिन्छ: reading, going, working, morning। अन्त्यमा — sing शब्दमा जस्तै [g] बिना नाकबाट निस्कने [ŋ], अर्थात् नेपाली "रङ" को ङ जस्तै ध्वनि।
-tion र -sion
| प्रत्यय | ध्वनि | उदाहरण |
|---|---|---|
| -tion | [ʃn] | station, nation, information |
| -sion | [ʒn] / [ʃn] | decision, television, discussion |
यस्ता शब्दमा जोर सधैँ प्रत्ययभन्दा ठीक अघिको syllable मा पर्छ: staˈtion, informaˈtion → [ˌɪnfəˈmeɪʃn]।
-le
व्यञ्जनपछि शब्दको अन्त्यमा -le ले मुस्किलले सुनिने [l] ध्वनि दिन्छ: table [ˈteɪbl], little [ˈlɪtl], apple [ˈæpl], people [ˈpiːpl]।
यहाँ e अक्षर फेरि नपढिने हुन्छ, र फेरि अघिल्लो स्वरलाई बदल्ने पनि: table शब्दमा पहिलो syllable खुला छ, त्यसैले [eɪ]; little मा दोहोरो t ले त्यसलाई बन्द गर्छ, त्यसैले [ɪ]।
शब्दको अन्त्यमा -y
- दुई syllable भएको शब्दको अन्त्यमा — [i]: happy, city, sunny, family
- छोटो शब्दको अन्त्यमा — [aɪ]: my, by, try, fly
जोर र [ə] ध्वनि
अंग्रेजी शब्दमा एउटा मात्र syllable मा जोर पर्छ, र त्यो स्पष्ट सुनिन्छ। बाँकी सबै स्वर कमजोर भएर [ə] ध्वनिमा पुग्छन् — यो छोटो र धमिलो ध्वनि हो।
| शब्द | Transcription | स्वरलाई के भयो |
|---|---|---|
| teacher | [ˈtiːtʃə] | दोस्रो syllable को e → [ə] |
| about | [əˈbaʊt] | पहिलो syllable को a → [ə] |
| problem | [ˈprɒbləm] | e → [ə] |
| banana | [bəˈnɑːnə] | तीनवटा a अक्षरमध्ये दुई → [ə] |
Transcription मा ˈ चिह्न जोर भएको syllable भन्दा अघि राखिन्छ। जोर ठ्याक्कै थाहा पाउने एकमात्र तरिका यही हो: अंग्रेजीमा जोर कुन syllable मा पर्छ भन्ने लगभग कुनै नियम छैन।
हरेक स्वरलाई उत्तिकै स्पष्ट पढ्नु कानलाई सबैभन्दा बढी बिझाउने गल्ती हो। नेपालीमा जोर प्रायः शब्दको पहिलो syllable मा पर्छ, हल्का हुन्छ, र जोरबिनाका स्वर पनि आफ्नो ध्वनि गुमाउँदैनन् — "किताब" का दुवै स्वर उत्तिकै स्पष्ट सुनिन्छन्। त्यसैले अंग्रेजीको यो ढाँचा पूरै नयाँ लाग्न सक्छ, र बानीले पहिलो syllable मा जोड दिन मन लाग्छ, जबकि about र banana मा जोर दोस्रो syllable मा छ। यसबाहेक, आँखाले अक्षर देखेर हरेकलाई स्पष्ट बोल्न बाध्य पार्छ — त्यसैले comfortable शब्द साढे दुई syllable को [ˈkʌmftəbl] को सट्टा चारवटा स्पष्ट syllable मा बदलिन्छ। जोर भएको syllable पत्ता लगाउनुहोस्, बाँकीलाई हल्का र छोटो बोल्नु ठीक छ — मातृभाषी वक्ताको कानलाई त्यो ठीक त्यसरी नै सुनिन्छ।
आफैँ जाँच्नुहोस्
तलको क्विजमा -s र -ed प्रत्ययका पढ्ने तीन तरिका, शब्दका अन्त्य, र जोरको ठाउँ छन्।