Ҳамма чалкаштирадиган сўз жуфтлари
Borrow ва lend, bring ва take, say ва tell, make ва do — махсус тушунтирилмаса, йиллар давомида нотўғри қўлланиладиган жуфтлар.
Бу жуфтлар мураккаб эмас. Уларни шунчаки кам тушунтиришади, шунинг учун одамлар тахмин қилишади, ярмидагина тўғри чиқадиган тахмин эса ҳеч қачон тузатилмайди.
Borrow ва lend
Borrow = биров(дан) олиш. Lend = бировга бериш. Ўзбекчада иккаласи ҳам «қарз» сўзи билан ясалади (қарз олмоқ / қарз бермоқ), инглизчада эса бу икки алоҳида феъл.
- Can I borrow your pen? (мен оламан)
- Could you lend me your pen? (сиз берасиз)
Йўналиш бўйича текшириш: borrow from, lend to.
❌ Can you borrow me €10? ✅ Can you lend me €10?
Bring ва take
Сўзловчининг қаерда турганига боғлиқ: bring — шу ёққа, take — шу жойдан (ўзбекча «олиб келмоқ» ва «олиб бормоқ» каби).
- Bring your laptop to the meeting. (мен ўша ерда бўламан)
- Take an umbrella — it's raining. (сиз кетиб бораяпсиз)
Say ва tell
Tell одамни талаб қилади. Say — йўқ. Ўзбекчадаги «айтмоқ» иккаласини ҳам қоплагани учун (у менга айтди), said me хатоси жуда кўп учрайди.
- He told me the news. / He said the news was bad.
- Барқарор бирикмалар: tell a story, tell the truth, tell a lie, tell the time
- Барқарор бирикмалар: say hello, say sorry, say a word
❌ He said me he was leaving.
Make ва do
Make = ясаш, ишлаб чиқариш. Do = ҳаракатни бажариш. Ўзбекчада иккаласи ҳам кўпинча «қилмоқ» (хато қилмоқ, вазифа қилмоқ), шунинг учун бу жуфт айниқса чалкаштиради.
| make | do |
|---|---|
| make a mistake | do homework |
| make a decision | do the washing-up |
| make progress | do business |
| make an effort | do research |
| make a noise | do a favour |
Булар — коллокациялар, қоида эмас, жуфтни яхлит ёдлаб олинг.
Яна тез-тез учрайдиган жуфтлар
Fun ва funny. Fun — ёқимли, кўнгилли. Funny — кулгили (ёки ғалати).
The party was fun. His story was funny.
Look, see, watch. See ўз-ўзидан бўлади; look at — атайлаб; watch — атайлаб ва маълум бир вақт давомида.
I saw an accident. I looked at the menu. I watched a film.
Remind ва remember. Remember — ўзингиз эслайсиз; remind — сизга бошқа одам эслатади.
Remind me to call her. / I can't remember her name.
Lose ва miss. Нарсани — lose (йўқотиш); поездни, одамни ёки имкониятни — miss (қўлдан чиқариш).
Learn ва teach. Сиз ўқитувчидан learn қиласиз (ўрганасиз), ўқитувчи сизга teaches (ўргатади).
Баъзилари тўлдирувчи билан, баъзилари усиз
Бир нечта жуфт фақат ҳаракатнинг объекти бор-йўқлиги билан фарқланади:
| Тўлдирувчисиз (ўз-ўзидан бўлади) | Тўлдирувчи билан (сиз буни бир нарса билан қиласиз) |
|---|---|
| Prices rose. | They raised prices. |
| I lie down. | I lay the book on the table. |
| The door opened. | She opened the door. |
Аввало rise / raise ва lie / lay жуфтларини машқ қилган маъқул. Эътибор беринг, lay айни пайтда lie феълининг ўтган замон шакли ҳамдир, шунинг учун бу ерда ҳатто она тилида сўзлашадиганлар ҳам хато қилади.
Йўналиш ҳақида яна икки жуфт
Steal ва rob. Steal — нарсани ўғирлаш; rob — жойни ёки одамни талаш.
They stole my bike. · The shop was robbed.
Win ва beat. Win — мусобақада ғалаба қозониш; beat — рақибни енгиш. Ўзбекчадаги «ютмоқ» иккала ҳолатда ҳам ишлайди («ўйинни ютдик», «Ливерпулни ютдик»), инглизчада эса бу иккита феъл.
We won the match. · We beat Liverpool. (лекин ҳеч қачон «we won Liverpool» дейилмайди)
Синоним каби кўринадиган, лекин синоним бўлмаган сўзлар
| Сўз | Маъноси | Буни билан чалкаштирманг |
|---|---|---|
| travel | фаолият сифатидаги саёҳат (саналмайди) | a trip / a journey — аниқ бир сафар |
| work | фаолият сифатидаги иш (саналмайди; ўзбекча «иш» иккаласини ҳам қоплайди) | a job — лавозим, иш ўрни |
| sensible | оқилона, мантиқли | sensitive — сезгир, тез ранжийдиган |
| economic | иқтисодий | economical — тежамкор |
| historic | тарихга кирган | historical — тарихий, ўтмишга оид |
| actually | аслида | currently — ҳозирги пайтда |
❌ I have a good work. → ✅ I have a good job. ❌ I had a nice travel. → ✅ I had a nice trip.
Бу хатолар йиллар давомида сақланиб қолади, чунки улар мулоқотни бузмайди. Can you borrow me a pen деганни яхши тушунишади, шунинг учун ҳеч ким тузатмайди — ва ибора ўн йилча сақланиб қолади. Демак, уларни фақат атайлаб тузатиш мумкин: айнан ўзингиз хато қиладиган иккитасини танлаб олиб, шу ҳафта уларни онгли равишда қўлланг.
Бу жуфтларнинг ярми битта суҳбатда
A: Could you lend me your charger? I left mine at work.
B: Sure. Remind me to take it home tonight.
A: Will do. Did you hear about Sam? Someone stole his bike.
B: No! Actually, that's the third one this month.
Lend, remind, take, hear, steal ва actually — ҳар бири ўзи чалкашадиган жуфти бажара олмайдиган вазифани бажаради.
Ўзингизни текшириб кўринг
Қуйидаги тестда бу жуфтлар оддий гапларда учрайди. Йўналишга эътиборли бўлинг.