Саналадиган ва саналмайдиган: some, any, much, many
Нимани санаш мумкин, нимани мумкин эмас, қандай миқдор сўзлари қайсиси билан қўлланилади — ва савол ҳамда инкор гаплардаги some/any қоидаси.
Инглиз тили отларни икки гуруҳга бўлади ва шу гуруҳга боғлиқ равишда қандай миқдор сўзларини қўллаш мумкинлиги аниқланади. Бу ердаги хато — A2 даражасидаги энг кўзга ташланадиган хатолардан бири.
Саналадиган ва саналмайдиган
Саналадиган — санаш мумкин, кўплик шакли бор: a book / two books · an apple / three apples · a chair / chairs
Саналмайдиган — кўплик шакли йўқ, a/an ҳам йўқ: water, bread, rice, money, time, music, information, advice, luggage, work, homework, furniture
❌ I need an information. → ✅ I need some information. ❌ She gave me three advices. → ✅ She gave me some advice.
Гуруҳ — бу дунё ҳақида эмас, инглиз сўзи ҳақидаги факт. Маъно жиҳатидан «маслаҳат» ва «мебел»ни санаш мумкин — шунчаки инглиз тили уларни санашдан бош тортади. Ўзбекча «маълумотлар», «маслаҳатлар», «мебеллар» кўплик шаклда бўлгани учун, бу ерда хато айниқса осон қилинади. Бу ерда ақл билан етиб бориладиган мантиқ йўқ: бу ёдлаб олинадиган рўйхат.
Саналмайдиганни барибир қандай санаш мумкин
Олдига ўлчов бирлигини қўйинг — инглиз тили тақиқни шундай айланиб ўтади:
| Бирлик | Мисол |
|---|---|
| a piece of | a piece of advice / information / furniture |
| a bit of | a bit of luck / work |
| a slice / loaf of | a slice of bread |
| a bottle / glass of | a glass of water |
| a bar of | a bar of chocolate |
| an item of | an item of clothing / luggage |
Баъзи сўзлар икки гуруҳга ҳам тегишли — маъносига қараб
| Саналмайдиган | Саналадиган |
|---|---|
| I don't drink coffee. (умуман ичимлик) | Two coffees, please. (икки пиёла) |
| She has long hair. (соч умуман) | There are hairs in my soup. (алоҳида толалар) |
| I need paper. (материал) | I bought a paper. (газета) |
| We don't have time. (вақт умуман) | I've been there three times. (марта) |
| He has experience. (малака сифатидаги тажриба) | It was a strange experience. (воқеа) |
How much ва how many
- How many + саналадиган: How many eggs do we need?
- How much + саналмайдиган: How much milk is left?
Some ва any
Some дарак гапларда. Any савол ва инкор гапларда.
- I have some money.
- Do you have any money?
- I don't have any money.
Истисно: агар савол таклиф ёки илтимос бўлса, яъни сиз «ҳа» деган жавобни кутсангиз, some қўлланилади:
- Would you like some coffee? (таклиф)
- Could I have some water? (илтимос)
A lot of, much, many
A lot of икки гуруҳ билан ҳам ишлайди ва ҳамма жойда табиий эшитилади:
a lot of books · a lot of time
Much ва many ўз ҳолида асосан савол ва инкор гапларга мўлжалланган:
I don't have much time. · Were there many people?
Дарак гапда much китобий эшитилади: much time дегандан кўра a lot of time яхшироқ. Расмий матнда у яна ўринли бўлади — much of the report deals with…
A few ва a little
- a few + саналадиган: a few friends
- a little + саналмайдиган: a little sugar
aни олиб ташланг — маъно инкорга айланади: few friends «деярли ҳеч ким йўқ» деганни билдиради.
Тўлиқ шкала
| Миқдор | Саналадиган | Саналмайдиган |
|---|---|---|
| нол | no books / not any books | no time |
| нолга яқин | few books, hardly any books | little time, hardly any time |
| озгина | a few books | a little time |
| ўртача | several books | some time |
| кўп | many books, plenty of books | much time, plenty of time |
| жуда кўп | too many books | too much time |
Too many ва too much «керагидан кўп» деганни билдиради, шунчаки «кўп» эмас. There were too many people — бу шикоят.
Иккитага буюртма
A: Could I have some water and a few napkins?
B: Of course. Anything to eat?
A: How many pastries are left? We don't have much time.
B: Only a few, I'm afraid. There's plenty of bread, though.
Water, time ва bread саналмайдиган, napkins ва pastries саналадиган — ҳар бир миқдор сўзи ўз гуруҳига мос танланган.
Ўзингизни текшириб кўринг
Қуйидаги тестда — сўз бирикмаси ва some/any қоидаси.