Ишлайдиган промптлар: рол, контекст ва чекловлар

Кучли промпт — узун промпт эмас. У — моделга, акс ҳолда у фақат тахмин қила оладиган тўрт нарсани айтадиган промпт: ролига кўра ким эканини, нима қилишини, нима учун ва қандай чегараларда. Ёмон жавобларнинг кўпи тўрт қисмдан бирини тушириб қолдиришдан чиқади.

Тўрт қисм

Қисм	Нимага жавоб беради	Мисол
Role	модель қандай рол ўйнаши керак	Act as an experienced editor.
Task	нима қилиш керак	Rewrite this paragraph.
Context	нима билан ва нима учун ишлайди	It is the opening of a cover letter for a teaching job.
Constraints	чегаралар — узунлик, оҳанг, формат	Under 80 words, formal, no clichés.

Тўрттаси ҳам ҳамиша керак эмас. Тез вазифага бир қаторли Summarise this. ярайди. Лекин натижа муҳим бўлса — ишга ариза, мижозга хат, эълон қиладиган тушунтириш — тўрт қисм хом лойиҳани яроқлисидан ажратади.

Рол

Рол ўзидан кейинги ҳамма нарсага асос қўяди. Act as… — стандарт бошланма:

• Act as a patient tutor and explain this to a complete beginner.
• Act as a hiring manager and point out the weaknesses in this CV.
• Act as a proofreader and correct only grammar and spelling.

Рол — регистр: у моделга инглизчанинг қайси вариантини қўллашни айтади, худди одам билан гаплашганда регистр танлаганингиздек. Act as a lawyer дейиш оҳангни ҳар қандай оҳанг ҳақидаги кўрсатмадан кучлироқ ўзгартиради. Бу — регистр ва расмийлик кўникмасининг ўзи, фақат машинага қаратилган.

Вазифа

Вазифа — кўрсатма ёзиш ҳақидаги мақоладаги буйруқ майли. Буйруқ сифатида тузинг: rewrite, explain, compare, list. Вазифа — тушириб қолдириб бўлмайдиган ягона қисм.

Контекст

Контекст — сиз бермасангиз модель кўра олмайдиган маълумот. Кўпчилик тушириб қолдирадиган ва жавобни энг кучли яхшилайдиган қисм.

• Rewrite this paragraph. — модель абзац илова хатнинг боши эканини билмайди ва умумий қайта ёзади.
• Rewrite this paragraph. It is the opening of a cover letter for a teaching job. — энди у аудитория ва мақсадни билади.

Контекст бу нима учун ёзилмоқда ва ким учун деганга жавоб беради. Моделга, вазифани топширганда янги ҳамкасбга берадиган ўша фонни беринг.

Чекловлар

Чекловлар модельнинг тахмин қилишига йўл қўймайди. Энг фойдалилари — узунлик, оҳанг, формат ва нимадан қочиш:

• узунлик — under 80 words, three bullet points
• оҳанг — formal, friendly, neutral
• формат — as a table, as a list, with headings
• қочиш — no jargon, don't use the word "amazing"

Сонлар ва форматлар ўз ишини айнан чекловларда қилади: модель сўзларни санай олади ва жадвал яратиши мумкин, «жуда узун эмас» деганни эса фақат тахмин қила олади.

Тўрт қисм бир промптда

Заиф:

Write a reply to this email.

Кучли:

Act as a customer-success manager. Reply to this complaint email. The customer is upset that their order arrived late and wants a refund. Keep it under 100 words, apologetic but firm — offer a replacement instead of a refund.

Барча қисмлар бор: рол (customer-success manager), вазифа (reply), контекст (буюртма кечикди, қайтаришни хоҳлайди), чекловлар (100 сўздан кам, узр сўраган, лекин қатъий, қайтаришнинг ўрнига алмаштиришни таклиф қилинг). Заиф вариант ҳар қандай шикоятга ярайдиган, ишончли хатни беради; кучлиси вазият талаб қиладиган хатни беради.

Модель сиздан савол сўрай олмайди. Одам ҳамкасб вазифани ноаниқ деб топганда сўрайди. Модель сўрамайди: у тахмин қилади ва тахминга қурилган, ишонарли кўринадиган жавоб беради. Шунинг учун тўрт қисм — сизнинг унинг ўрнига унинг саволларини қўйиш усулингиз.

Ўзингизни текшириб кўринг

Қуйидаги тест тўрт қисмни ва промптда қайсиси етишмаслигини текширади.