Чалкаштирадиган предлоглар

Предлоглар тиллар орасида деярли ҳеч қачон мос келмайди, шунинг учун сўзма-сўз таржима йиллар давомида сақланиб қоладиган хатоларни туғдиради. Мана, шундан бошлаган маъқул.

Феъл + предлог

Бу иборалар барқарор. Бу ерда мантиқ йўқ — уларни яхлит бир бирлик сифатида ёдланг.

Тўғри	Кўп учрайдиган хато
depend on	depend of
listen to	listen предлогсиз
wait for	wait предлогсиз
arrive at (жой) / in (шаҳар)	arrive to
look for (излаш)	search предлогсиз
ask for (сўраш)	ask предлогсиз
belong to	belong of
apologise for	apologise about
succeed in	succeed to
complain about	complain on
consist of	consist from
pay for	pay предлогсиз

Инглиз тилида предлогни талаб қилмайдиган феълларга эътибор беринг. Ўзбек тилида булар кўпинча «-га» қўшимчаси билан берилади (қўнғироқ қилмоқ — «сизга», хонага кирмоқ, унга уйланмоқ, натижага таъсир қилмоқ), инглиз тилида эса феълдан кейин предлог керак эмас:

• ✅ I'll phone you. («phone to you» эмас)
• ✅ Let's discuss the budget. («discuss about» эмас)
• ✅ She entered the room. («entered in» эмас)
• ✅ I married him. («married with» эмас)
• ✅ It affects the result. («affects on» эмас)

Сифат + предлог

• interested in, good at, afraid of, proud of
• responsible for, similar to, different from
• worried about, keen on, aware of, capable of
• married to, famous for, dependent on

She's good at maths and interested in physics.

От + предлог

Отларнинг ҳам ўзига хос барқарор предлоглари бор ва улар ёзма тилда доимо учрайди.

От	Предлог	Мисол
reason	for	the reason for the delay
solution	to	a solution to the problem
increase / decrease	in	an increase in prices
effect / impact	on	the effect on sales
difference	between	the difference between them
interest	in	an interest in history
advantage	of	the advantage of waiting

Вақт: in, on, at

Предлог	Нима учун	Мисол
at	аниқ вақт, тун	at 6pm, at night
on	кунлар ва санлар	on Monday, on 5 May
in	ойлар, йиллар, узоқ даврлар	in July, in 2026, in the morning

Эсда сақлашга арзийдиган истисно: at night, лекин in the morning / afternoon / evening.

Чалкаштирадиган жуфтлар

• for + давомийлик / during + воқеа: for two hours · during the meeting
• by — кечиктирмасдан / until — шу лаҳзагача: Finish it by Friday (муддат) · Wait until Friday (шу вақтгача бутун оралиқ)
• since + бошланиш нуқтаси / from … to оралиқ учун: since 2016 · from nine to five
• in + келажакдаги оралиқ: I'll be back in ten minutes. («after ten minutes» эмас)

Жой: in, on, at

• in — бирор нарсанинг ичида: in the box, in London
• on — юзасида: on the table, on the wall
• at — нуқтада ёки тадбирда: at the bus stop, at the meeting

I'll meet you at the station, on platform 3, in the waiting room.

Ҳаракат ва жойлашув

Ҳаракат одатда to, into ёки onto талаб қилади; жойлашув — in, at ёки on.

• I went to the office. / I was at the office.
• She walked into the room. / She was in the room.

Икки феъл ажралиб туради: arrive at/in олади ва ҳеч қачон to олмайди, get эса to олади — I arrived at the airport · I got to the airport.

Транспорт

by — усул ҳақида, on / in — аниқ транспорт воситаси ҳақида:

• by car, by train, by bus, by plane — лекин on the train, in the car ва on foot («by foot» ҳеч қачон эмас).

Бу — грамматика эмас, лексика. Ҳеч қандай қоида depend on ёки a solution to ибораларини туғдирмайди — предлог сўзнинг ўзига киради. Бутун бир бўлак сифатида ёдланг: reason эмас, reason for — шунда хатолар йўқолади.

Бир қисқа диалогдаги предлоглар

A: What time do you arrive in London?

B: At half past six, if the train's on time. I'll wait for you at the barrier.

A: I might be late — it depends on the traffic.

B: No problem. I'll be there until seven anyway.

Arrive in шаҳар, at аниқ вақт, wait for одам, depend on вазият, until бутун оралиқ — тўрт репликада беш хил ибора.

Ўзингизни текшириб кўринг

Қуйидаги тест сўзма-сўз таржимадан кўп зарар кўрадиган ибораларга қаратилган.