Lajan, pri ak labank
Ki jan pou peye, ekonomize, prete ak plenyen de yon pri, ak vokabilè labank pou vwayaje ak viv aletranje.
Vokabilè lajan an divize an twa pati : pale de pri a, peman yo menm ak kominikasyon ak labank. Aletranje, twa a parèt touswit.
Sou pri a
- How much does it cost? / How much is it?
- It costs £40.
- That's good value. (li vo sa li koute)
- It's a bargain. (pi bon mache pase sa yo te espere)
- It's a rip-off. (yon awnaque ; familye e byen dirèk)
- I can't afford it.
- We're on a tight budget.
Cheap ak inexpensive : cheap souvan fè konprann yon move kalite tou, alòske inexpensive ak affordable pa fè sa.
De konstriksyon pou gen nan men ou : I can't afford to go. (afford + to + vèb) ak It's worth the money. / It isn't worth it.
Peman
- Can I pay by card? / in cash / by bank transfer
- Do you take contactless?
- Could I have a receipt, please?
- Is service included?
- Let's split the bill. (pataje l an pati egal)
- I'll get this. / It's on me. (se mwen k ap peye)
Vèb yo konfonn
- spend money on something : I spent £50 on books.
- pay for something : I paid for the meal.
- cost — sijè a se bagay la menm : The meal cost £50.
- lend — prete (bay) / borrow — prete (resevwa) : Can you lend me £10? / Can I borrow £10?
- save — ekonomize / save up for — ekonomize pou yon bagay
- owe — dwe : I owe you £20.
- charge — fakture yon pri : They charged me £5 extra.
❌ I paid the meal. → ✅ I paid for the meal. ❌ I spent £50 for books. → ✅ I spent £50 on books.
Premye pèlen an soti nan kreyòl : « peye manje a » kòrèk an kreyòl, men an angle, ou peye for yon bagay. Dezyèm lan tou : an kreyòl ou di « depanse lajan pou liv » (ak pou), men an angle se on ou bezwen, pa for.
Lajan k ap antre ak sa k ap soti
Revni : salary (chak mwa, travay biwo) · wages (pa è oswa pa semèn) · earn · get paid · bonus · pension · tax · gross (anvan taks) / net (apre taks)
Depans : rent · bills · mortgage · deposit (yon kosyon yo remèt ou) · insurance · subscription · direct debit (yon prelèvman otomatik chak mwa)
- I get paid on the 25th.
- Most of my salary goes on rent.
- The bills come to about £200 a month.
Atansyon ak mo deposit : li ka vle di yon kosyon ou peye davans kou lajan ou mete nan yon kont. Kontèks la fè diferans.
Nan labank
account · current account · savings account · balance · statement · withdraw · deposit · transfer · overdraft · interest · loan · mortgage · exchange rate · commission
- I'd like to open an account.
- What's the exchange rate today?
- Do you charge commission?
- My card's been declined.
- I need to withdraw some cash.
Fo zanmi : balance se sòlde yon kont (pa yon balans pou peze), e statement se relve a.
Mo familye
Lang britanik la plen ak yo, e w ap tande yo byen anvan ou bezwen sèvi ak yo ou menm :
a quid — yon liv · a fiver / a tenner — £5 / £10 · I'm broke / skint — mwen pa gen lajan ankò · it cost a fortune — sa koute yon fòtin · it's a bit steep — sa yon ti jan chè
Remake : quid pa gen pliryèl : twenty quid, pa « quids ».
Pwoblèm
- I've been charged twice.
- There's a payment on my statement I don't recognise.
- I'd like to report a lost card.
- The payment didn't go through.
- I'd like to dispute this charge.
Se vèb sa yo ki detèmine ki moun ki dwe ki moun ki sa. Regle pè lend ak borrow la dabò : Can you lend me £10? ak Can I borrow £10? vle di menm bagay la, alòske Can you borrow me £10? pa vle di anyen. Epi diferans ant I owe you ak you owe me, pi bon pou ou sèten anvan konvèsasyon an, pa pandan l.
Pataje adisyon an
A: Shall we split it?
B: I'll get this — you paid for the taxi.
A: Are you sure? It's not cheap.
B: It's fine. Just lend me a tenner for the tip, I've got no cash on me.
A: Here. You owe me, though.
Split, get this, pay for, lend, yon non familye pou yon kantite lajan ak owe : sis bagay yo konfonn nan yon sèl ti dyalòg.
Teste sa ou konnen
Tès ki vin apre a pale de vèb yo konfonn yo.