Tèks senp sou lekòl la : vokabilè ak lekti

Tèm lekòl la se premye kote, nan pifò manyèl, ou pa jwenn mo izole ankò, men tèks konplè. Men twa nan tèks sa yo, avèk dabò eksplikasyon mo ki retounen pi souvan yo.

Vokabilè ki nesesè

Mo	Li	Sans
school	[skuːl]	lekòl
class	[klɑːs]	klas (gwoup)
classroom	[ˈklɑːsruːm]	sal klas
lesson	[ˈlesn]	leson, kou
teacher	[ˈtiːtʃə]	pwofesè
pupil	[ˈpjuːpl]	elèv
desk	[desk]	biwo (tab elèv)
board	[bɔːd]	tablo
pen / pencil	[pen] [ˈpensl]	plim / kreyon
book	[bʊk]	liv
timetable	[ˈtaɪmteɪbl]	orè
break	[breɪk]	rekreyasyon
homework	[ˈhəʊmwɜːk]	devwa
mark	[mɑːk]	nòt

De mo merite pou separe : pupil ak pencil sanble, men yo li diferan — premye a gen yon silab ouvè e li bay [juː], dezyèm nan yon silab fèmen ak [e], e c devan i li [s]. Epi break [breɪk] se, tankou great, lekti ra sa a nan ea.

Atansyon tou : mark, nan sans lekòl, se nòt la, se pa yon « mak » (yon siy oswa yon mak komès).

Tèks 1 : klas mwen

This is my classroom. It is big and light. There are twelve desks and one big board.

Our teacher is Miss Green. She is nice. She helps us when we do not understand.

On the wall we have a map and a timetable. Under the window there is a plant.

Men konstriksyon there is / there are, ki vle di « gen » (egzistans). Mo there li [ðeə] : se yon mo fonksyonèl, kidonk th li ak vwa. Pa bliye : an angle ou pa ka di « Gen yon plant » ak have — ou di there is a plant.

Tèks 2 : orè a

On Monday we have English, maths and history. On Tuesday we have sport.

Lessons start at eight thirty and finish at two. Each lesson is forty minutes long.

After the third lesson we have a long break. We eat lunch and play in the yard.

Mo	Li	Poukisa
Monday	[ˈmʌndeɪ]	silab fèmen, [ʌ]
history	[ˈhɪstri]	vwayèl nan mitan an prèske disparèt : de silab pwononse, aksan sou premye a
thirty, third	[ˈθɜːti] [θɜːd]	th san vwa [θ] + ir → [ɜː]
lessons	[ˈlesnz]	-s apre yon son ak vwa → [z]
minutes	[ˈmɪnɪts]	-s apre yon son san vwa [t] → [s]
each	[iːtʃ]	ea → [iː], ch → [tʃ]
yard	[jɑːd]	vwayèl + r

Jou nan semèn yo toujou ekri ak yon lèt majiskil an angle : Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday — alòske kreyòl la ekri yo ak lèt miniskil (lendi, madi). Nan Wednesday, premye d a pa pwononse : [ˈwenzdeɪ].

Tèks 3 : jounen lekòl mwen

I get up at seven and go to school at eight. My bag is heavy: I have six books in it.

My favourite lesson is English. Our teacher gives us short texts to read. I like reading.

Maths is hard for me. Last week I got a bad mark, so now I do my homework every evening.

School finishes at two, but on Wednesday I stay for football.

Sa pou ou fè atansyon isit la

• heavy [ˈhevi] — menm ea kout ak nan bread.
• favourite [ˈfeɪvərɪt] — twa silab, aksan sou premye a, lòt vwayèl yo fèb. Kreyòl la jeneralman kenbe silab yo prèske egal ; isit la fò ou kite lòt silab yo vin vag.
• gives [gɪvz] — eksepsyon a règ g devan i, plis tèminezon [z].
• texts [teksts] — kat konsòn youn apre lòt nan fen an ; ou dwe pwononse yo youn pa youn, san ou pa ajoute okenn vwayèl ant yo, ni koupe yo.
• finishes [ˈfɪnɪʃɪz] — apre son sh, tèminezon an li [ɪz] e li ajoute yon silab.
• got [gɒt], hard [hɑːd] — silab fèmen ak vwayèl + r.

Twa kesyon pou chak tèks

Apre ou fin li yon tèks, poze tèt ou twa kesyon sa yo — sa sifi pou verifye ou konprann li :

1. De ki moun oswa de ki sa tèks la ap pale ?
2. Ki chif ki parèt e ki sa yo vle di ?
3. Kisa moun nan renmen e kisa li pa renmen ?

Nan nivo sa a, konprann tèks la pi fasil pase li l kòrèkteman, e sa nòmal. Sans tèks anvan yo evidan — yo ekri konsa espre. Vrè travay la se yon lòt kote : pwononse Wednesday, heavy ak finishes kòrèkteman san gade transkripsyon an. Lè sa pa mande efò ankò, ou ka pase a tèks ou pa konprann yon sèl kou — pano, avi, ti konsiy kout.

Apre sa

Isit la blòk lekti a fini : nou te analize lèt yo, silab yo, konbinezon lèt yo ak tèminezon yo, e kounye a ou kapab li byen fò nenpòt mo angle. Li fraz yon lòt moun ak konstwi pwòp fraz ou se de konpetans diferan, e dezyèm nan kòmanse ak vèb to be : tradwi « Li se pwofesè » mo pou mo bay He is teacher, e se atik la ki manke, paske kreyòl la pa mande atik devan yon metye men angle mande l : He is a teacher.

Teste sa ou fèk li a

Tès ki anba a repase vokabilè lekòl la ak règ lekti tèks sa yo.