Мектеп туралы қарапайым ағылшын мәтіндері

Мектеп тақырыбы — оқулықта жеке сөздер емес, байланысты мәтіндер пайда болатын алғашқы тақырып. Мұнда сондай үш мәтін және оларда бәрінен бұрын кездесетін сөздер берілген.

Алдын ала керек сөздер

Сөз	Оқылуы	Мағынасы
school	[skuːl]	мектеп
class	[klɑːs]	сынып (топ)
classroom	[ˈklɑːsruːm]	сынып бөлмесі
lesson	[ˈlesn]	сабақ
teacher	[ˈtiːtʃə]	мұғалім
pupil	[ˈpjuːpl]	оқушы
desk	[desk]	парта
board	[bɔːd]	тақта
pen / pencil	[pen] [ˈpensl]	қалам / қарындаш
book	[bʊk]	кітап
timetable	[ˈtaɪmteɪbl]	сабақ кестесі
break	[breɪk]	үзіліс
homework	[ˈhəʊmwɜːk]	үй тапсырмасы
mark	[mɑːk]	баға

Екі сөзді бөлек атаған жөн: pupil мен pencil ұқсас көрінеді, бірақ әртүрлі оқылады — біріншісінде ашық буын [juː] береді, екіншісінде буын жабық [e], ал i алдындағы c [s] болады. Ал break [breɪk] — great сөзіндегідей, ea тіркесінің сол сирек оқылуы.

1-мәтін: менің сыныбым

This is my classroom. It is big and light. There are twelve desks and one big board.

Our teacher is Miss Green. She is nice. She helps us when we do not understand.

On the wall we have a map and a timetable. Under the window there is a plant.

Мұнда there is / there are құрылымы пайда болады — «бар, орналасқан» дегенді білдіреді. There сөзі [ðeə] болып оқылады: көмекші сөз, демек th ұяң.

2-мәтін: сабақ кестесі

On Monday we have English, maths and history. On Tuesday we have sport.

Lessons start at eight thirty and finish at two. Each lesson is forty minutes long.

After the third lesson we have a long break. We eat lunch and play in the yard.

Сөз	Оқылуы	Себебі
Monday	[ˈmʌndeɪ]	жабық буын, [ʌ]
history	[ˈhɪstri]	ортаңғы буын жоғалып кетеді дерлік
thirty, third	[ˈθɜːti] [θɜːd]	қатаң [θ] + ir → [ɜː]
lessons	[ˈlesnz]	ұяң дыбыстан кейінгі -s → [z]
minutes	[ˈmɪnɪts]	қатаң [t] дыбысынан кейінгі -s → [s]
each	[iːtʃ]	ea → [iː], ch → [tʃ]
yard	[jɑːd]	дауысты + r

Ағылшын тілінде апта күндерінің атаулары әрқашан бас әріппен жазылады: Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday. Wednesday сөзінде бірінші d оқылмайды: [ˈwenzdeɪ].

3-мәтін: мектеп күні

I get up at seven and go to school at eight. My bag is heavy: I have six books in it.

My favourite lesson is English. Our teacher gives us short texts to read. I like reading.

Maths is hard for me. Last week I got a bad mark, so now I do my homework every evening.

School finishes at two, but on Wednesday I stay for football.

Мұнда неге көңіл бөлген жөн

• heavy [ˈhevi] — bread сөзіндегідей қысқа ea.
• favourite [ˈfeɪvərɪt] — үш буын, екпін біріншісінде, қалған дауыстылар әлсіреген.
• gives [gɪvz] — i алдындағы g ережесінен ерекшелік, оның үстіне [z] жалғауы.
• texts [teksts] — соңында төрт дауыссыз дыбыс қатар; ағылшында мұндай болады.
• finishes [ˈfɪnɪʃɪz] — sh дыбысынан кейінгі жалғау [ɪz] болып оқылып, буын қосады.
• got [gɒt], hard [hɑːd] — жабық буын және дауысты + r.

Әр мәтінге қойылатын үш сұрақ

Мәтінді оқып болған соң, өзіңізге үш сұрақ қойыңыз — түсінгеніңізді тексеруге осы жеткілікті:

1. Бұл мәтін кім немесе не туралы?
2. Мұнда қандай сандар бар және олар нені білдіреді?
3. Адамға не ұнайды, не ұнамайды?

Бұл деңгейде түсіну оқудан озып кетеді, және бұл қалыпты жағдай. Жоғарыдағы мәтіндердің мағынасы бір қарағанда түсінікті — олар әдейі солай жазылған. Нағыз жұмыс басқа жерде: Wednesday, heavy және finishes сөздерін транскрипцияға қарамай дұрыс айту. Бұл күш салуды талап етпейтін болғанда, бірден түсінікті бола қоймайтын мәтіндерге — маңдайшалар мен хабарландыруларға, қысқа нұсқаулықтарға — көшуге болады.

Әрі қарай не істеу керек

Оқу тармағы осымен аяқталады: әріптер, буындар, әріп тіркестері мен жалғаулар талданды, енді кез келген ағылшын сөзін дауыстап оқи аласыз. Бөтен сөйлемді оқу мен өз сөйлеміңді құрастыру — екі бөлек шеберлік, ал екіншісі to be етістігінен басталады: «Ол мұғалім» дегенді сөзбе-сөз аударғанда дәл сол жетіспей қалады.

Өзіңізді тексеріңіз

Төмендегі тесте — мектеп сөздері және осы мәтіндердегі оқу ережелері.