केही गल्ती जुनसुकै भाषा बोल्नेले गर्छन्। तर केही गल्ती विशेषगरी नेपाली बोल्नेहरूका हुन्छन्, किनभने तिनीहरू नेपालीको व्याकरणलाई सिधै अंग्रेजीमा लागू गर्दा आउँछन्। यहाँ सबैभन्दा आम गल्ती छन् — र प्रत्येक नेपालीबाट किन आउँछ।
"Went to market." — कर्ता छुटाउने
नेपालीमा क्रियाको अन्त्यले नै को गर्दै छ भन्ने धेरै हदसम्म बताउँछ (“गएँ”, “गयौ”, “गयो”), त्यसैले कर्ता — म, तपाईं, ऊ — प्रायः छाडिन्छ। अंग्रेजी क्रियाले यसरी व्यक्ति देखाउँदैन (went कसैको पनि हुन सक्छ), त्यसैले वाक्यमा कर्ता सधैँ चाहिन्छ।
- ❌ Went to the market yesterday. → ✅ I went to the market yesterday.
- ❌ Is raining today. → ✅ It is raining today.
- ❌ Have no time. → ✅ I have no time.
- ❌ Did you eat? — Ate. → ✅ Did you eat? — Yes, I did.
बोलचालको अंग्रेजीमा कर्ता छुटाइएका केही तयारी वाक्यांश छन् (Sounds good., Hope you're well.), तर तिनलाई घोकेर राख्नुपर्छ — नियम होइन, अपवाद हो।
"My mother is a teacher. He teaches English." — he र she
नेपालीको “ऊ”, “उनी” र “उहाँ” पुरुष र महिला दुवैका लागि उही शब्द हुन्। नेपालीमा लिङ्ग धेरैजसो क्रियामा देखिन्छ (“गयो” / “गई”), तर अंग्रेजी क्रियाले लिङ्ग जनाउँदैन — अंग्रेजीमा लिङ्ग सर्वनामले एक्लै बोक्छ। त्यसैले बोल्दाबोल्दै he र she अदलाबदली हुन्छ।
- ❌ My mother is a teacher. He teaches English. → ✅ My mother is a teacher. She teaches English.
- ❌ I met Sita yesterday. He is my cousin. → ✅ I met Sita yesterday. She is my cousin.
- ❌ My brother has a shop. She sells phones. → ✅ My brother has a shop. He sells phones.
सजिलो नियम: वाक्य बोल्नुअघि मानिस पुरुष हो कि महिला सोच्नुहोस्, र निर्जीव वस्तु वा जनावरका लागि it प्रयोग गर्नुहोस्।
"I have three book." — आर्टिकल र बहुवचन
नेपालीमा आर्टिकल छैन, र सङ्ख्यापछि नाम परिवर्तन हुँदैन: “तीनवटा किताब”, “धेरै मान्छे”। अंग्रेजीमा दुवै चाहिन्छ — गन्न सकिने एकवचन नामअघि a/an/the, र एकभन्दा बढीका लागि -s।
- ❌ I am teacher. → ✅ I am a teacher.
- ❌ She bought new bag. → ✅ She bought a new bag.
- ❌ Please close door. → ✅ Please close the door.
- ❌ I have three book. → ✅ I have three books.
- ❌ Many student came. → ✅ Many students came.
नेपालीको “एउटा” कहिलेकाहीँ a जस्तो काम गर्छ, तर सधैँ होइन: “म शिक्षक हुँ” मा कुनै “एउटा” छैन, अंग्रेजीमा a चाहिन्छ। कुन बेला a/an र कुन बेला the भन्ने a/an र the मा छ।
"I listen music" — प्रिपोजिसन
नेपालीमा धेरै क्रियाले सिधै वस्तु लिन्छन् (“गीत सुन्छु”, “तपाईंलाई पर्खन्छु”), जबकि अंग्रेजीका ती क्रियालाई प्रिपोजिसन चाहिन्छ। उल्टो पनि हुन्छ: नेपालीमा “बारेमा” सँग आउने क्रियाको अनुवादमा अंग्रेजीले थप शब्द चाहँदैन। र नेपालीको एउटै “मा” अंग्रेजीको in, on, at तीनवटैको काम गर्छ।
- ❌ I listen music every evening. → ✅ I listen to music every evening.
- ❌ We waited you for an hour. → ✅ We waited for you for an hour.
- ❌ We discussed about the plan. → ✅ We discussed the plan. (discuss आफैँमा “बारेमा कुरा गर्नु” हो)
- ❌ He is married with a doctor. → ✅ He is married to a doctor.
- ❌ The picture is in the wall. → ✅ The picture is on the wall. (भित्तामा — सतहमाथि on)
- ❌ I will meet you five o'clock. → ✅ I will meet you at five o'clock. (नेपालीमा “पाँच बजे” — कुनै पोस्टपोजिसन छैन)
कुन क्रियासँग कुन प्रिपोजिसन जान्छ भन्ने एकैपटक सबै सम्झन सकिँदैन; क्रियासँगै जोडेर सिक्नुहोस्। सबैभन्दा आम जोडी प्रिपोजिसन मा छन्।
"You are going where?" — प्रश्नको क्रम
नेपालीमा प्रश्नवाचक शब्द वाक्यको भित्रै, क्रियाअघि बस्छ (“तपाईं कहाँ जानुहुन्छ?”), र “हो/होइन” प्रश्न स्वर वा “के” ले बन्छ — कुनै सहायक क्रिया चाहिँदैन। अंग्रेजीमा प्रश्नवाचक शब्द सुरुमा आउँछ र do/does/did (वा is/are) कर्ताभन्दा अघि जान्छ।
- ❌ You are going where? → ✅ Where are you going?
- ❌ What you want to eat? → ✅ What do you want to eat?
- ❌ Where you live? → ✅ Where do you live?
प्रश्न अर्को वाक्यभित्र आउँदा क्रम फेरि सामान्य वाक्यजस्तै हुनुपर्छ — सिधा प्रश्नको क्रम सिकेपछि कतिपय मानिसले यो भित्रै पनि ल्याउँछन्:
- ❌ Can you tell me where is the bank? → ✅ Can you tell me where the bank is?
- ❌ I don't know what is this. → ✅ I don't know what this is.
यसको पूरा नियम निषेधात्मक वाक्य र प्रश्नको पाठमा छ।
"You are coming, no?" — सधैँ एउटै ट्याग
नेपालीमा “हैन?” वा “होइन?” जुनसुकै वाक्यको अन्त्यमा जोड्न सकिन्छ। अंग्रेजीको ट्याग-प्रश्न भने मुख्य वाक्यको क्रियासँग मिल्नुपर्छ, तर नेपाली भाषीहरू प्रायः no? वा isn't it? लाई सबै ठाउँमा चल्ने ट्यागजस्तै प्रयोग गर्छन्।
- ❌ You are coming tomorrow, no? → ✅ You are coming tomorrow, aren't you?
- ❌ She likes tea, isn't it? → ✅ She likes tea, doesn't she?
- ❌ They went home, isn't it? → ✅ They went home, didn't they?
नियम सरल छ: सकारात्मक वाक्यले नकारात्मक ट्याग पाउँछ, र ट्यागले मुख्य वाक्यकै सहायक क्रिया दोहोर्याउँछ — सहायक क्रिया नभए do/does/did। थप question tags को पाठमा।
"I live here since 2020" — since र for
नेपालीमा “२०२० देखि” र “दुई वर्षदेखि” दुवैमा उही “देखि” आउँछ, र क्रिया वर्तमानमै रहन्छ: “म दुई वर्षदेखि यहाँ बस्छु।” अंग्रेजीमा यस्तो अवधि (अहिलेसम्म चलिरहेको) का लागि present perfect चाहिन्छ, र since (सुरु भएको बिन्दु) तथा for (अवधि) फरक शब्द हुन्।
- ❌ I live here since 2020. → ✅ I have lived here since 2020.
- ❌ I am working here since January. → ✅ I have been working here since January.
- ❌ She is my friend since childhood. → ✅ She has been my friend since childhood.
- ❌ I have lived here since two years. → ✅ I have lived here for two years.
आफैँलाई सोध्नुहोस्: यो कुरा अहिलेसम्म चलिरहेको छ र कुनै सुरुवात छ? हो भने present perfect। फरक र उदाहरण present perfect र past simple मा।
"today morning", "yesterday night" — समयका शब्द
नेपालीमा समय र दिनको भाग सिधै जोडिन्छ: “आज बिहान”, “हिजो राति”, “भोलि बिहान”। यसको शब्दशः अनुवाद अंग्रेजीमा अनौठो सुनिन्छ, किनभने अंग्रेजीले यी कुरा निश्चित जोडीमा मात्र भन्छ।
- ❌ I called you today morning. → ✅ I called you this morning.
- ❌ We met yesterday night. → ✅ We met last night.
- ❌ I will study today night. → ✅ I will study tonight.
- ✅ See you tomorrow morning. (यो जोडी भने ठीक छ)
अभ्यासमा ल्याउने
यी प्रत्येक गल्ती एउटै ठाउँबाट आउँछन्: नेपालीको कुनै बनावट, जुन नेपालीमा पूर्ण रूपमा स्वाभाविक छ, सिधै अंग्रेजीमा लगाइएको। सबै एकैपटक सच्याउन खोज्नुभन्दा तिनलाई एक-एक गरेर चिन्नुले साँचो फरक ल्याउँछ। अर्को पटक बोल्दा यीमध्ये एउटा मात्र — जस्तो कर्ता नछाड्ने — मा ध्यान दिनुहोस्।
आफैँ अभ्यास गर्नुहोस्
तलको क्विजले यी आठ ढाँचा जाँच्छ — प्रत्येक यस्ता साँचा वाक्यमा, जुन नेपाली बोल्ने कसैको मुखबाट साँच्चै निस्कन सक्छ।