निषेधात्मक वाक्य र प्रश्न: Do र Does को प्रयोग
अंग्रेजी सिक्ने सुरुवातीकर्ताले सबैभन्दा बढी छाड्ने सहायक क्रिया — सुरुदेखि नै सही ढङ्गले निषेधात्मक वाक्य र प्रश्न कसरी बनाउने।
अंग्रेजीमा सुरुवातीकर्ताको सबैभन्दा आम गल्ती do वा does छाड्नु हो। नेपालीले क्रियाको रूप बदलेर निषेध बनाउँछ (“खान्दिनँ”, “खाँदैन”) र प्रश्न स्वर वा “के” ले बनाउँछ — कुनै सहायक क्रिया चाहिँदैन। अंग्रेजीले त्यसरी बनाउँदैन।
निषेधात्मक वाक्य
मूल क्रियाअघि don't (I / you / we / they) वा doesn't (he / she / it) थप्नुहोस्।
- ❌ I no like coffee. ❌ I not like coffee.
- ✅ I don't like coffee.
- ✅ She doesn't like coffee.
-s doesn't मा सर्छ, त्यसैले मुख्य क्रियाले यसलाई गुमाउँछ: She doesn't like ("doesn't likes" होइन)।
प्रश्न
अगाडि Do वा Does राख्नुहोस्।
- ❌ You like tea?
- ✅ Do you like tea?
- ✅ Does he work here?
फेरि: Does he work, "Does he works" होइन।
प्रश्नवाचक शब्दबाट सुरु हुने प्रश्न
What, where, when, why, how सहायक क्रियाभन्दा अघि आउँछन् — बाँकी सबै कुरा उस्तै रहन्छ।
- Where do you live?
- What does she do?
- Why don't they answer?
शब्दक्रम, तय — प्रश्नवाचक शब्द, त्यसपछि do/does, त्यसपछि कर्ता, त्यसपछि मूल क्रिया। Where — do — you — work? नेपालीमा प्रश्नवाचक शब्द क्रियाअघि बस्छ (“तपाईं कहाँ काम गर्नुहुन्छ?”); अंग्रेजीमा यो सुरुमा जान्छ।
अपवाद: कर्ताबारे सोध्ने
जब who वा what वाक्यको कर्ता हुन्छ, अंग्रेजीले सहायक क्रिया पूरै छाड्छ।
- ✅ Who lives here? ("Who does live here?" होइन)
- ✅ What happened? ("What did happen?" होइन)
तुलना गर्नुहोस्: Who does she know? — यहाँ she कर्ता हो, त्यसैले does फर्कन्छ।
छोटा जवाफ
अंग्रेजीले विरलै केवल yes वा no ले जवाफ दिन्छ — यसले सहायक क्रिया फेरि भन्छ।
- Do you speak French? — Yes, I do. / No, I don't.
- Does she live here? — Yes, she does. / No, she doesn't.
अपवाद: be
क्रिया be (am / is / are) लाई बिलकुल कुनै सहायक क्रिया चाहिँदैन।
- ✅ I am not tired. ("I don't be tired" होइन)
- ✅ Are you ready? ("Do you be ready?" होइन)
मोडल क्रिया सँग पनि यही सत्य हो — can, will, should, must आफैँ आफ्नै सहायक क्रियाझैँ काम गर्छन्:
- ✅ I can't swim. / Can you swim?
- ✅ She won't come. / Will she come?
पूरा रूप र संक्षिप्त रूप
दुवै सही छन्; फरक लवजको हो, व्याकरणको होइन।
| बोलचाल र सहकर्मीलाई इमेल | औपचारिक लेखन |
|---|---|
| I don't agree | I do not agree |
| She doesn't have it | She does not have it |
| Isn't it ready? | Is it not ready? |
बोलचालमा संक्षिप्त रूप नै सामान्य हो — पूरा रूपले जोर दिएजस्तो लाग्छ, तपाईं हठ गरिरहनुभएको जस्तो।
छिटो सारांश
| सकारात्मक | निषेधात्मक | प्रश्न | |
|---|---|---|---|
| I / you / we / they | I work | I don't work | Do you work? |
| he / she / it | He works | He doesn't work | Does he work? |
| be | I am late | I am not late | Are you late? |
| मोडल | I can swim | I can't swim | Can you swim? |
तीन प्रश्न, तीन ढाँचा
A: Where do you work?
B: At the school on Mill Road. Do you know it?
A: I don't think so. Who teaches there — anyone I'd know?
B: Probably not. It isn't a big place.
Do you know ले सहायक क्रिया लिन्छ; Who teaches ले यसलाई छाड्छ किनभने who कर्ता हो; isn't be क्रिया हो, जसलाई कहिल्यै कुनै सहायक चाहिएकै थिएन।
आफैँ अभ्यास गर्नुहोस्
तलको क्विजले ठ्याक्कै -s कहाँ लाग्छ र कहिले be ले यो ढाँचा भत्काउँछ भन्नेमा ध्यान दिन्छ।