Тана аъзолари ва ташқи кўринишни таърифлаш
Одамни таърифлаш учун керак бўладиган тана аъзолари ва сўзлар — ўрганувчилар кўпинча чалкаштирадиган have / be фарқи билан бирга.
Тана аъзоларига оид лексика икки баравар наф келтиради: у одамларни таърифлаш учун ҳам, тананинг бирор жойи оғриган айни пайтда ҳам дарров керак бўлади.
Тана аъзолари
Бош: hair, face, eye, ear, nose, mouth, tooth (teeth), neck Тананинг юқори қисми: shoulder, arm, elbow, hand, finger, chest, back, stomach Тананинг пастки қисми: leg, knee, foot (feet), toe
Иккита тартибсиз кўплик шакли бор: tooth → teeth, foot → feet.
Have ёки be?
Айнан шу схема нутқингизнинг қанчалик табиий эшитилишини белгилайди.
have + сизда бор белги:
She has long hair. · He has blue eyes. · They have a beard.
be + сиз бўладиган хусусият:
She is tall. · He is slim. · They are in their thirties.
❌ She is long hair. → ✅ She has long hair. ❌ He has tall. → ✅ He is tall.
Бўй ва гавда тузилиши
tall · of medium height · short · slim · well-built · heavy
Баҳога эҳтиёт бўлинг: slim мақтов сўзи, thin бетараф, skinny эса мақтов эмас. Вазн ҳақида large деб билвосита айтишади, fat эса тўғридан-тўғри айтади.
Соч
Сўз тартиби қуйидагича: узунлиги — тури — ранги
long straight black hair · short curly grey hair
Ранглар: blonde, brown, black, red, grey, white. Тури: straight, curly, wavy, bald.
Бошқа белгилар
glasses · a beard · a moustache · freckles · a tattoo · dimples · a scar
Булар ҳаммаси have билан ишлатилади, glasses эса ҳамиша кўпликда туради: She has glasses. · He has a short beard.
Бир-биридан фарқ қиладиган уч савол
Бу учлик деярли ҳаммани чалкаштиради, чунки иккита саволда инглиз тили like сўзини турли маънода ишлатади.
| Савол | Нима ҳақида сўралади | Жавоб |
|---|---|---|
| What does she look like? | ташқи кўриниш ҳақида | Tall, dark hair. |
| What is she like? | феъл-атвор ҳақида | Really friendly. |
| What does she like? | дид ҳақида | Cycling and old films. |
look эса ўз-ўзича доимий ташқи кўринишни эмас, ҳозирги таассуротни таърифлайди: You look tired. · He looks happy today.
Алоҳида айтиш кераги — ўхшашликни билдириш учун look like + от: She looks like her mother.
Ёш
- She's in her twenties.
- He's about forty.
- a young man · a middle-aged woman · an elderly man
Elderly — мулойим сўз; одам ҳақида old дейиш қўпол эшитилиши мумкин.
Бирор жойингиз оғриганда
Бу ерда худди шу лексика иккинчи вазифани бажаради, инглиз тилида уч қолип бор:
- My + тана аъзоси + hurts: My back hurts. · My feet hurt.
- I've got a sore…: I've got a sore throat.
- -ache қўшимчаси билан келадиган сўзлар: a headache, toothache, stomach ache, backache
Кундалик вариант — I've got a headache. I have pain in my head иборасини тушунишади, лекин у таржимага ўхшаб эшитилади.
Баҳоламай, таърифланг. Инглиз тили бетараф таърифни (tall, slim, in her forties) ва баҳони (skinny, fat, old) аниқ ажратади. Бетараф томонда қолиш — мулойимлик учунгина эмас, оддий таърифнинг қўпол эшитилишига йўл қўймаслик учун ҳам муҳим.
Ҳаммасини бирлаштирамиз
He's tall and well-built, with short dark hair and a beard. He's probably in his forties.
Битта be, битта have ва соч ҳақида сўз тартиби. Бу — тўлиқ таъриф.
Бир марта ҳам кўрмаган одамни қандай топиш мумкин
A: How will I know him?
B: He's quite tall, with grey hair and glasses. He'll be wearing a blue coat.
A: And what's he like?
B: Very easy-going. Don't worry — he looks friendlier than he sounds on the phone.
Be бўй ҳақида, have соч ва кўзойнак ҳақида, what's he like феъл-атвор ҳақида, looks эса таассурот ҳақида. Диалогдаги кўк палто — бу кийим лексикаси, алоҳида тўплам.
Ўзингизни текшириб кўринг
Қуйидаги тест асосан have ва be ҳақида.