Келаси замон шаклини қандай танлаш керак: will, going to, continuous, perfect
Инглиз тилида келаси замон ҳақида гапиришнинг камида беш йўли бор ва танлов ишонч, режалилик ва тугалланиш даражасини кўрсатади.
Инглиз тилида ягона келаси замон йўқ. Шакллар мажмуаси бор ва тўғри танлов сўзларнинг ўзи айтмайдиган нарсани етказади.
Керакли беш шакл
will + феъл — айни ҳозир қабул қилинган қарор; ёрдам таклиф қилиш, ваъда бериш, аниқ далилга асосланмаган тахминлар
I'll get it. · It will probably rain.
going to + феъл — олдиндан қабул қилинган режа ва кўриниб турган белгиларга асосланган тахмин
We're going to move in June. (аллақачон қарор қилинган)
Look at those clouds — it's going to pour. (айни ҳозир кўриниб турибди)
present continuous — бошқа одам билан одатда қилинган аниқ келишув
I'm meeting the client at four. (тақвимга ёзилган)
present simple — жадваллар
The train leaves at 6:40. · The conference starts on Monday.
future continuous (will be + -ing) — келаси замондаги маълум бир онда кечаётган ҳаракат
This time tomorrow I'll be flying to Oslo.
future perfect (will have + учинчи шакл) — келаси замондаги маълум бир онгача тугалланади
By December we'll have completed the migration.
Аниқ маъноли яна уч шакл
be about to — айни ҳозир, бир неча дақиқа ичида.
Don't call now — they're about to start.
be due to — ташқаридан кимдир белгилаган, кўпинча муддат силжиши мумкинлигини англатади.
The report is due to be published in May.
be to + феъл — расмий буйруқ ёки келишув, эълон ва янгиликларда кўп учрайди.
All staff are to report to reception. · The Prime Minister is to visit Berlin.
future perfect continuous — маълум бир онгача нарсанинг қанча вақт давом этишини кўрсатади.
By June I'll have been working here for ten years.
Ўтмишдаги келаси замон
Ўтган ондан олдинга қарасангиз, ҳар бир шакл бир қадам орқага сурилади:
- I was going to call you, but I ran out of time. (рўёбга чиқмаган режа)
- She said she would be late. (will → would)
- We were about to leave when the phone rang.
Айниқса was going to фойдали — бу ҳеч нарса билан тугамаган ниятни тасвирлашнинг стандарт усули.
Маънони ўзгартирадиган фарқлар
will ва going to — қарор қачон қабул қилинди?
The phone's ringing. — I'll answer it. (айни ҳозир ҳал қиламан)
Why are you holding the phone? — I'm going to call Ana. (илгари ҳал қилган)
going to ва present continuous — ният ва келишувнинг қарама-қаршилиги.
I'm going to see the dentist. (боришни ўйлаб юрибман)
I'm seeing the dentist at nine. (ёзилганман)
Мулойимлик учун future continuous. Бу — ишбилармонлик услубининг моменти:
Will you be joining us? деган Will you join us? деганидан юмшоқроқ — бу режа ҳақида сўрайди, мажбурият талаб қилмайди.
Ишонч даражасини қандай билдириш керак
Равишлар willдан кейин ва won'tдан олдин қўйилади — кўплар шу кичик жойлашув қоидасида хато қилади.
| Ишонч | Мисол |
|---|---|
| юқори | It will definitely be ready. |
| эҳтимол | It'll probably be ready. |
| эҳтимоли кам | It probably won't be ready. («won't probably» эмас) |
| эҳтиёткорлик билан | It may well be delayed. |
Вақт эргаш гапларидан кейин келаси замон шакли бўлмайди
when, as soon as, before, after, until, once сўзлари, гап келаси замон ҳақида бўлса ҳам, ҳозирги замонни талаб қилади.
❌ I'll call you when I will arrive. ✅ I'll call you when I arrive.
Вақтга эмас, белгига қараб танланг — бу шаклларнинг исталгани келаси сешанбани тасвирлай олади. Ажраладиган нарса бошқа: сиз қарор эълон қиляпсизми, бронь қилинганини хабар қиляпсизми, жадвални келтиряпсизми, ёки сўровни юмшатяпсизми.
Сафарни аниқлаймиз
A: Are you coming to the Berlin office next week?
B: I'm flying out Tuesday — the flight leaves at seven. I was going to come Monday, but it got too expensive.
A: Will you be seeing the client while you're there?
B: Probably. By Friday I'll have met most of the team.
Келишув, жадвал, рўёбга чиқмаган режа, мулойим савол ва future perfect — битта сафарга беш шакл.
Ўзингизни текшириб кўринг
Қуйидаги тест шаклларнинг ўзига эмас, улар орасидаги фарққа қурилган.