Инглиз тилидаги ўз хатоларингизни қандай пайқаш мумкин
Ўрта-юқори даражадаги ўрганувчилар кўп такрорлайдиган хатолар — ва уларни ўзингиз пайқашнинг амалий усули.
B2 даражасида аниқ гапириш учун билим етарли. Муаммо — пайқашда: босим остида хатолар сезилмай ўтиб кетади, сиз уларни эшитмайсиз. Ўзини-ўзи кузатиш — машқ орқали ривожланадиган кўникма.
Энг кўп такрорланадиган хатолар
1. Учинчи шахсдаги -s қўшимчаси Босим остида биринчи бўлиб йўқолади.
- ❌ He work in Berlin. → ✅ He works in Berlin.
2. Артикллар Айниқса умумий маънодаги мавҳум отлар билан.
- ❌ I'm interested in the technology. (агар гап умуман технологиялар ҳақида бўлса)
- ✅ I'm interested in technology.
3. Present Perfect ва Past Simple
- ❌ I have seen him yesterday. → ✅ I saw him yesterday. Тугалланган вақт ҳамиша Past Simple ни талаб қилади.
4. Саналадиган ва саналмайдиган отлар
- ❌ I have many informations. → ✅ a lot of information Инглиз тилида саналмайдиган отлар: information, advice, news, research, equipment, furniture, luggage, progress.
5. Предлоглар
- ❌ depend of → ✅ depend on
- ❌ discuss about → ✅ discuss
6. Равишлар билан сўз тартиби
- ❌ I speak fluently English. → ✅ I speak English fluently. Равишни феъл билан тўлдирувчи орасига қўйманг.
7. «People» ва бошқа яширин кўплик шакллар
- ❌ People is waiting. → ✅ People are waiting. People, police, staff кўплик шаклни талаб қилади; news, advice, information — бирликни.
8. «I am agree» ва шунга ўхшаш хатолар
- ❌ I am agree. → ✅ I agree.
- ❌ I have 30 years. → ✅ I am 30.
- ❌ I have a headache since Monday. → ✅ I've had a headache since Monday.
9. Икки марта белгилаш
- ❌ more easier → ✅ easier
- ❌ didn't went → ✅ didn't go Бир вазифага — битта кўрсаткич: икки ҳолатда ҳам тамойил бир хил.
Ўзини-ўзи кузатиш усули
1. Ўзингизнинг энг асосий уч хатоингизни билинг. Ҳар кимнинг ўз қонунияти бор. Ўзингизни топинг: нутқингизни икки дақиқа ёзиб олиб, матнга туширинг. Хатолар такрорланаверади.
2. Ёзганингиздан кейин охиридан бошлаб текширинг. Охирги гапдан бошлаб қайта ўқинг, аниқ бир нарсани — масалан, -s қўшимчасини — излаб. «Ҳаммасини бирдан» текшириш ҳеч нарсани тутмайди.
3. Мураккаб жойда секинлашинг. Хатолар гап мураккаблаша бошлаган жойда тўпланади. Узун иборани бошлаётганда, суръатни сал туширинг.
4. Овоз чиқариб ва қисқа тузатинг.
- He work— he works in Berlin. Нутқ пайтида бу мутлақо оддий ҳол ва заифликни эмас, назоратни кўрсатади. Узр сўраманг ва гапни қайтадан бошламанг.
Оғзаки ва ёзма нутқ турли тактикани талаб қилади
Улар қарама-қарши сабаблар билан бузилади, шунинг учун битта стратегия иккаласини ҳам тузата олмайди.
| Нега хатолар пайдо бўлади | Нима қилиш керак | |
|---|---|---|
| Оғзаки нутқ | ўзингизни кузатишга вақт йўқ | ҳар бир суҳбатга битта мақсад олинг, қолганини қўйиб юборинг |
| Ёзув | сиз ёзмоқчи бўлганингизни ўқийсиз | матнни бир томонга қўйиб, кейин битта хато турини излаб қайта ўқинг |
Ҳаммасини бирдан кузатиш мумкин эмас. Бу ердаги танқис ресурс — билим эмас, эътибор. Аниқ бир хато турини текшириш ҳақиқатан уни тутади; «умумий хатоларни» излаш эса деярли ҳеч нарсани тутмайди.
Хатолар журнали хатолар рўйхатидан яхши
Уч устундан иборат ёзув юритинг: нима дедингиз, қандай тўғри ва нега. Айнан учинчи устун рўйхатни ўқишга айлантиради:
| Мен айтдим | Тўғриси | Нега |
|---|---|---|
| I have seen him yesterday | I saw him yesterday | тугалланган вақт → past simple |
| informations | information | инглиз тилида саналмайдиган |
| depend of | depend on | барқарор ибора |
Уни инглизча гапиришдан кейин эмас, олдин қайта ўқинг. Олдиндан сарфланган беш дақиқа айнан ҳозир янглишадиган нарсага тайёрлайди.
Позиция
Мақсад — хатосиз гапириш эмас: ҳатто она тили эгалари ҳам доимо ўзларини тузатади. Мақсад — пайқаш, чунки сиз эшитган хатони вақт ўтиши билан такрорламай қоласиз.
Мутлақо табиий эшитиладиган ўзини-ўзи тузатиш
A: So she work— sorry, she works in the Prague office now.
B: Since when?
A: Since March. I mean, I have seen her — I saw her last month, and she seemed happy.
B: Good. Send her my regards.
Икки тузатиш, узр сўрамасдан ва иборани қайта тузмасдан. Суҳбат ҳатто секинлашмайди ҳам.
Ўзингизни текшириб кўринг
Қуйидаги тестда олти қонуниятнинг ҳаммаси бор. Хатони топинг.