⚠️İrəli səviyyəli ingilis dili öyrənənlərin hələ də etdiyi 5 səhv

İrəli səviyyədə səhvlər qrammatika qaydaları haqqında olmaqdan çıxır və incəlik haqqında olmağa başlayır — söz seçimi, üslub və texniki cəhətdən düzgün, lakin bir az qəliz olan ifadə. Budur ən uzun müddət qalan beş səhv.

1. "I am agree"

Azərbaycan dilində də «Mən razıyam» ifadəsində «razı» sifətdir və «olmaq» köməkçisi (-am şəkilçisi) onun arxasınca gəlir. Buna görə bu sözbəsöz tərcümə (burada "agree" "be" ilə sifət kimi işləyir) öz-özünə heç vaxt yox olmur.

❌ I am agree with you. ✅ I agree with you.

İngilis dilində "agree" feldir — qarşısında heç vaxt "am/is/are" almır.

Eyni forma səhvlər ailəsi yaradır: ❌ I am belong to, ❌ I am depend on, ❌ I am consist of. Ana dilinizdə sifətə çevrilən istənilən feli bir dəfə yoxlamağa dəyər (məsələn, «asılıyam», «ibarətdir»).

2. Dəqiq söz əvəzinə "very"-dən həddindən artıq istifadə

İrəli səviyyəli ingilis dili öyrənənlər çox vaxt daha güclü, daha dəqiq söz seçmək əvəzinə gücləndiricilərə arxalanır.

❌ The meeting was very important. ✅ The meeting was crucial.

❌ She was very tired. ✅ She was exhausted.

Əlamət very sözünün özü deyil — sıxlıqdır. Bir very görünməzdir; bir abzasda dörd very ana dili ingilis dili olmayan yazıçının tək ən etibarlı əlamətidir.

3. Doldurucu kimi işlənən "actually"

Bir çox dildə "actually"-yə tərcümə olunan söz yüngül söhbət başlanğıcı kimi işləyir; Azərbaycan dilində də «əslində» və «doğrusu» belə işlədilə bilir. İngilis dilində "actually" xüsusilə düzəlişi və ya təəccüblü faktı işarələyir — onu həddindən artıq işlətmək qəribə, hətta bir az qarşıdurmalı səslənir.

❌ Actually, I went to the store yesterday. (heç bir düzəliş yoxdur — "actually" yerinə düşmür) ✅ I went to the store yesterday. ✅ Actually, I didn't go — I changed my mind. (fərziyyəni düzəltmək — düzgün istifadə budur)

Üç qonşu söz eyni şəkildə davranır və hər birinin ümumi yox, konkret işi var:

Söz	Gördüyü iş	Nə demək deyil
actually	fərziyyəni düzəldir	"hazırda"
eventually	sonunda, bir müddət sonra	"bəlkə"
definitely	qətiliklə	"ehtimal ki"
normally	adətən	"normal şəkildə"

4. Eyni mesaj daxilində uyğunsuz rəsmilik

İrəli səviyyəli ingilis dili öyrənənlər bəzən rəsmi başlanğıcı sonra gündəlik ifadə ilə qarışdırır, bu da ardıcıl olmayan kimi oxunur.

❌ Dear Mr. Johnson, I hope this finds you well. Btw, can u send the file? ✅ Dear Mr. Johnson, I hope this finds you well. Could you please send the file when you get a chance?

Bir üslub seçin və bütün mesaj boyu onda qalın.

C1-də bunun ən geniş yayılmış variantı nümunədən daha incədir: baştan sona rəsmi olan, iki sətirlik mesajlar yazan həmkarın ünvanına göndərilən e-poçt. Qarşı tərəfin üslubuna uyğunlaşmaq bacarığın bir hissəsidir — həddindən artıq rəsmilik də uyğunsuzluqdur, təhlükəsiz standart deyil.

5. "Discuss" əvəzinə "discuss about"

"Discuss" artıq "talk about" deməkdir — "about" əlavə etmək azərbaycancadakı «büdcə barədə (haqqında) müzakirə aparaq» kimi ifadələrin təsirindən yaranan artıqlıqdır.

❌ Let's discuss about the budget. ✅ Let's discuss the budget.

Eyni qrup: enter (otağa "enter into" və ya "enter to" yox), answer (suala "answer to" yox), phone / call ("call to" yox), approach, marry ("marry with" yox), lack, affect. Azərbaycan dilində bu fellərin çoxu hal şəkilçisi ilə işlənir (otağa girmək, suala cavab vermək, Əliyə zəng etmək, Əliylə evlənmək), buna görə ingilis dilində də qoşma əlavə etmək istəyi yaranır. Heç biri adi işlənmədə qoşma almır.

Yoxlamağa dəyər daha bir neçəsi

Hələ də davam edən dövr üçün present perfect. ❌ I work here since 2019 → ✅ I've worked here since 2019. Azərbaycan dilində «2019-dan bəri burada işləyirəm» deyildiyi üçün bu səhv C1-ə qədər qalır.

Universal quyruq kimi "Isn't it?". İngilis dili quyruğu cümlədən qurur: You've finished, haven't you? — hər şey üçün isn't it? yox.

"In my opinion"-un həddindən artıq istifadəsi. Ana dili ingilis dili olanlar fikri bildirir və cümlənin onu daşımasına icazə verir. In my opinion ilə yumşaldılan hər cümlə ya özünə əmin olmayan, ya da qəribə dərəcədə rəsmi oxunur.

Bunlar yanlış qalır, çünki heç nə pis getmir. Buradakı hər səhv ilk eşidilməsində mükəmməl anlaşılır, buna görə heç kim onu düzəltmir və avtomatlaşır. C1-də bu, düzəlişin şüurlu olmalı olduğunu bildirir: birini seçin, iki həftə öz çıxışınızda ona nəzarət edin və o, yox olur. Rəy gözləmək işləməyəcək — rəy heç vaxt gəlməyəcək.

Bunları düzəltmək nə üçün dəyərlidir

Bunların heç biri anlaşılmazlığa səbəb olmur — ana dili ingilis dili olan dinləyici mükəmməl anlayır. Amma birlikdə bu kimi kiçik qanunauyğunluqlar məhz ana dilli qulağa "ingilis dilini ikinci dil kimi öyrənib" işarəsi verən şeydir. Bunları düzəltmək saf cilalamadır.

Eyni mesaj, əvvəl və sonra

Əvvəl: Dear Anna, I am agree with your proposal. Actually, I think it is very important that we discuss about the budget. In my opinion the deadline is very difficult.

Sonra: Hi Anna, I agree with your proposal. I do think we need to discuss the budget, though — the deadline looks tight.

Beş qanunauyğunluqdan dördü üç sətirdə, yenidən yazılış həm daha qısa, həm daha təbiidir.

Özünüz sınayın

Aşağıdakı test beş qanunauyğunluğun hamısını yeni cümlələrlə yoxlayır.