Nəqliyyat və hərəkət etmək

İngilis dilində ölkə daxilində hərəkət etmək həmişəlik düzgün öyrənməyə dəyən kiçik isim dəstinə və bir ön qoşma qaydasına ehtiyac duyur.

By, on, yoxsa in?

by + nəqliyyat — artiklsiz, ümumi üsul üçün:

I go to work by bus / by train / by car / by bike / by plane.

İstisna: on foot (by foot yox).

on / in + konkret nəqliyyat vasitəsi:

I'm on the bus. · She's on the train. (içində gəzə biləcəyiniz şeylər)

He's in the car. · We're in a taxi. (içinə oturduğunuz şeylər)

Kobud qayda: böyük ictimai nəqliyyat on alır, kiçik şəxsi olanlar in alır.

Azərbaycan dilində «avtobusla», «qatarla» (-la/-lə, alət halı) ümumi üsulu bildirir, «avtobusda» isə (-da/-də, yerlik halı) konkret vasitədə olmağı: ingilis dilindəki by bus və on the bus fərqinə uyğundur. Çətin olan hansı vasitənin on, hansının in aldığını seçməkdir, çünki bu bölgü Azərbaycan dilində yoxdur.

Minmək və düşmək

Ön qoşmanı uyğunlaşdırmaq:

get on / get off the bus, the train, the plane

get in / get out of the car, the taxi

Catch, miss və take

Üç fel işin çoxunu görür və bir-birini əvəz etmir:

• catch — ona çatmaq: I need to catch the 8:15.
• miss — qaçırmaq: I missed the last bus.
• take — onu üsulunuz kimi işlətmək: We took a taxi.
• board — rəsmi, elan sözü: Flight BA219 is now boarding.

Söz ehtiyatı

Dəmir yolu: platform (perron), ticket (bilet), single (birtərəfli), return (gediş-qayıdış), timetable (hərəkət cədvəli), change (at) (köçmək), delay (gecikmə), carriage (vaqon), season ticket (aylıq bilet) Avtomobil yolu: bus stop (avtobus dayanacağı), coach (şəhərlərarası avtobus), traffic (tıxac), rush hour (pik saatı), petrol (benzin; ABŞ: gas), motorway (magistral), fare (yol haqqı) Hava yolu: gate (çıxış qapısı), boarding pass (minik talonu), check-in (qeydiyyat), luggage (baqaj), hand luggage (əl yükü), departures (yola düşmə), arrivals (gəliş), delayed (gecikir), cancelled (ləğv edilib)

Səyahət üçün ödəmək: qiymət fare-dir (ticket əlinizdə tutduğunuz şeydir). Şəhər daxili nəqliyyatda adətən kartı top up edirsiniz və baryerdə tap in və tap out edirsiniz.

Bilet almaq

• A single to York, please. (birtərəfli)
• A return, please. (gediş-qayıdış)
• What time's the next train?
• Which platform is it?
• Do I have to change? — Yes, change at Reading.

Elanları anlamaq

Elanlar yuxarıdakı danışığa heç bənzəməyən sabit, kifayət qədər rəsmi söz ehtiyatı işlədir. Bu dördü çoxunu əhatə edir:

Eşidəcəyiniz	Mənası
The train now standing at platform 4…	hazırda orada dayanan qatar
…is due to depart at 14:30.	14:30-da yola düşməsi planlaşdırılıb
We apologise for the delay to this service.	gecikib
A replacement bus service is in operation.	qatar işləmir; avtobusa minin

Həmçinin geniş yayılıb: terminates at (daha irəli getmir), calling at (dayanır), alight (düşmək).

Taksilər

• Could you take me to this address?
• How much will it cost?
• Can you drop me here?
• Keep the change.

Problemlər

• The train is delayed by twenty minutes.
• The flight has been cancelled.
• I've missed my connection.
• Is there a later one?

Və nəsə səhv getdikdə kömək almaq üçün ifadələr:

• Excuse me, is this the right platform for Leeds?
• Sorry, I think I'm on the wrong train.
• What should I do — my connection's been cancelled.

Hara getdiyinizi deyin, nə istədiyinizi yox. A single to York, please ölkədəki hər bilet kassasında işləyir. Təzyiq altında tam cümlə qurmağa çalışmaq bilet almağı olduğundan çətin edən şeydir.

Stansiyada nəsə səhv getdi

A: Excuse me — is the 8:15 to Leeds still running?

B: It's been cancelled, I'm afraid. There's a replacement bus from stand C.

A: Do I have to change?

B: Yes, change at Doncaster. Your ticket's still valid.

Ləğv, əvəz edən xidmət, köçmək və bilet haqqında əminlik — həqiqətən anlamalı olduğunuz dörd şey.

Özünüz sınayın

Aşağıdakı test əsasən ön qoşma qaydasıdır.