Hava və fəsillər
İngilis dilində hava haqqında necə danışırsınız — söz ehtiyatı, şəxssiz it və bunun niyə mövcud olan ən təhlükəsiz söhbət mövzusu olduğu.
Hava ingilis dilində ən çox işlənən söhbət mövzusudur və birinci gündən lazım olan qrammatik qəribəliklə gəlir.
Şəxssiz "it"
İngilis dili hər cümlədə mübtəda tələb edir, ona görə hava cümlələri it işlədir — it heç nəyə istinad etməsə belə.
It's raining. · It's cold today. · It was sunny yesterday.
❌ Is raining. / ❌ Rains. ✅ It's raining.
Azərbaycan dilində «Yağış yağır», «Hava soyuqdur» deyilir: mübtəda ya yağış, ya hava sözüdür, ya da fel şəxs şəkilçisi ilə kifayətlənir. İngilis dilində isə bu hallarda mübtəda it olur. Mübtədanı atan dillərin danışanlarını məhz bu tutur.
Əsas sözlər
Sifətlər ("it's" ilə): sunny (günəşli), cloudy (buludlu), windy (küləkli), rainy (yağışlı), snowy (qarlı), foggy (dumanlı), hot (isti), warm (ilıq), cool (sərin), cold (soyuq), freezing (dondurucu), wet (yaş, nəm), dry (quru)
Fellər ("it's + -ing" ilə): raining (yağış yağır), snowing (qar yağır), pouring (leysan yağır)
It's windy and cold.
It's pouring — take an umbrella.
İsimlər: rain (yağış), snow (qar), wind (külək), sun (günəş), cloud (bulud), storm (fırtına), fog (duman), ice (buz)
Nə qədər olduğunu demək
Əksər hava sözləri aralıqda gəlir və düzgün gücü seçmək sizi dərslik əvəzinə yerli adam kimi göstərir.
| Zəif | Orta | Güclü |
|---|---|---|
| drizzle | rain | downpour, pouring |
| breeze | wind | gale |
| chilly, cool | cold | freezing |
| mild, warm | hot | boiling |
| damp | wet | soaked |
Shower yenidən dayanan qısa yağışdır; drizzle isə nazik, yüngül və fasiləsizdir (çiskin). Britaniyada ikisi də əsl leysandan daha çox rast gəlinir və ikisinin də öz feli var: it's drizzling.
Həmçinin faydalı: humid (isti və rütubətli, narahat edici), muggy (eyni, gündəlik), sleet (yağış və qar qarışığı), hail (dolu), thunder and lightning (ildırım və şimşək), a heatwave (istilik dalğası), black ice (yolda görünməz buz).
Temperatur
- It's 20 degrees.
- It's below zero.
- It's boiling. (çox isti, gündəlik)
- It's freezing. (çox soyuq — sərbəst işlədilir, dəqiq 0°C deyil)
Britaniya Selsi işlədir; ABŞ Farenheyt işlədir. It's eighty degrees Amerikada isti yay günü deməkdir və Selsi işlədən istənilən yerdə ölümcül olardı. Azərbaycanda da Selsi işlədilir.
Hava proqnozu haqqında danışmaq
- It's going to rain later. (buludları görürəm)
- They said it'll clear up this afternoon.
- There's a chance of showers tomorrow.
- It's supposed to snow at the weekend. (çox geniş yayılıb, «proqnoz belə deyir» mənasını verir)
Fəsillər
spring · summer · autumn (ABŞ: fall) · winter
Azərbaycan dilində fəsil adları yaz, yay, payız, qış-dır. Climate onların arxasındakı uzunmüddətli nümunədir — ayrı mövzudur və imtahanlarda geniş yayılmışdır.
Ön qoşmalar: in spring, in the summer, in July, on Monday.
Soruşmaq və cavab vermək
- What's the weather like? — It's lovely. / Not great.
- What's it like outside?
- Is it still raining? — No, it's stopped.
"What's the weather like?" sabit sualdır. Tərcümə kimi səslənən How is the weather? deyil.
Sosial cəhətdən niyə önəmlidir
Hava haqqında şərh ingilis dilində tanımadığınız adamla söhbət başlatmağın standart yoludur. Həqiqətən havaya aid deyil — söhbətə hazır olduğunuzun siqnalıdır.
Cold today, isn't it? — Freezing!
Yalnız "yes" ilə cavab vermək mübadiləni bitirir. Bir söz əlavə edin.
Cavab bütün məsələdir. Hava şərhi təklifdir və gözlənilən reaksiya iştirak üstəgəl əlavə şeydir — bir söz, bir şikayət, bir plan. Freezing! And it's supposed to snow tomorrow. İkinci yarı salamı söhbətə çevirən şeydir.
Avtobus dayanacağında iki dəqiqə
A: Miserable, isn't it?
B: Awful. It's been drizzling since seven.
A: They said it'd clear up by lunchtime.
B: They always say that. I didn't even bring a coat.
Burada heç kim hava haqqında məlumat mübadiləsi etmir. İkisinin də eyni avtobusu gözləyən ağıllı insanlar olduğunu qururlar.
Özünüz sınayın
Aşağıdakı test şəxssiz it-i və sabit sualı yoxlayır.