Kouch jèrmanik ak laten angle a

Angle gen yon vokabilè eksepsyonèlman laj, paske prèske tout bagay gen de mo ladan l : yon nwayo jèrmanik kout, ki soti nan vye angle a, ak yon kouch laten ki pi long, ki rive pa fransè ak pa laten. Fliyidite nan nivo C2 se kontwole nan ki kouch ou ye nan chak moman. Pou yon moun ki pale kreyòl, sa pa totalman etranje : anpil mo kreyòl soti nan fransè, e kouch laten angle a rive pa fransè tou, kidonk anpil mo laten yo sanble ak mo ou deja konnen (commence ak kòmanse, terminate ak tèmine, conclude ak konkli).

Modèl la

Jèrmanik (kout, senp)	Laten (long, fòmèl)
begin	commence
ask	enquire, request
help	assist
get	obtain, acquire
buy	purchase
end	terminate, conclude
show	demonstrate, indicate
need	require
tell	inform, notify
free	complimentary
enough	sufficient
leave out	omit
put off	postpone
find out	ascertain, determine
go up	increase
think about	consider

Remake senk dènye yo : vèb ak patikil yo se jèrmanik, e ekivalan yo ki fèt ak yon sèl mo se laten. Se poutèt sa angle fòmèl gen si piti vèb ak patikil, e poutèt sa yon tèks ki chaje ak yo sonnen enfòmèl, kèlkeswa rès kontni li.

An reyalite, gen twa kouch

Grèk la rive pita, pa syans ak savan, e li sou de lòt yo. Anpil konsèp gen trio konplè a :

Jèrmanik	Laten	Grèk
fire	flame	pyre / pyro-
moon	lunar	selenic
kingly	royal	—
gut	intestine	enteric
tooth	dental	odont-
time	temporal	chrono-

Konsekans pratik la : plis kouch la wo, plis mo a long, espesyalize ak fòmèl. Vokabilè orijin grèk la se prèske antyèman teknik ; se poutèt sa angle medikal ak syantifik sanble yon lang apa, menm pou moun ki pale angle depi yo piti.

Kisa pou chwazi

Laten pa vle di « pi bon ». Si ou itilize l toupatou, ou jwenn stil gonfle a nan pi move tèks konpayi yo :

We shall endeavour to ascertain the requirements prior to commencement.

→ We'll try to find out what's needed before we start.

Règ pifò bon redaktè swiv : sèvi ak mo kout la, sof si mo long lan pi presi. Pafwa li pi presi : terminate a contract pa vle di egzakteman menm bagay ak end.

Kote chak kouch fonksyone

Se pi vizib sou tab. Bèt la jèrmanik (cow, pig, sheep, calf), vyann nan laten (beef, pork, mutton, veal) : Norman franse yo te manje sa Anglè yo te elve. Kreyòl la pa fè diferans sa a : bèf se bèt la ak vyann nan, kochon menm jan an. Men ou ka rekonèt rasin fransè mo laten yo nan mutton (mouton) ak veal (veau).

Dwa ak administrasyon an prèske tout laten : acquire, convene, notwithstanding, pursuant to, terminate.

Emosyon yo sitou jèrmanik : love, fear, anger, sorrow. Vokabilè laten santiman an sonnen klinik : he experienced considerable distress pi frèt pase he was terrified.

Poukisa sa fè li angle a nan yon fason etranj

Pou moun k ap aprann angle, estratifikasyon sa a gen yon konsekans konkrè e ki ale kont entwisyon: mo ki sanble pi difisil la souvan jwenn li pi fasil. Pou yon moun ki pale kreyòl, commence, terminate ak conclude transparan (kòmanse, tèmine, konkli), alòske begin, end ak enough se bagay ou dwe aprann depi zewo. Men atansyon ak fo zanmi yo (actually pa vle di aktyèlman « kounye a », eventually pa vle di evantyèlman « petèt »), paske sanblans sa a pafwa twonpe ou.

Se sa ki bay yon modèl ou ka rekonèt : yon tèks chaje ak vokabilè laten e ki pòv an vèb ak patikil pa li kòm avanse, men kòm ofisyèl yon fason atifisyèl. Sa ki pi itil se aprann repere sa nan pwòp ekriti ou.

Chanjman kouch espre a

Bon redaktè chanje kouch pou pwodui yon efè. Yon fraz jèrmanik senp apre plizyè fraz laten frape fò :

The committee deliberated at length regarding the allocation of the remaining resources and the implications for subsequent phases of implementation. In the end, they did nothing.

Dènye fraz la kout e antyèman jèrmanik. Kontras la se egzakteman sans lan.

Menm bagay la mache nan yon diskou, kote pase nan mo senp apre mo ofisyèl li kòm sensèrite : We have conducted a thorough review of the incident. It was our fault.

Kouch la se yon deklarasyon sou sitiyasyon an. Purchase olye de buy pa fè fraz la pi presi ; li kominike se yon tranzaksyon ofisyèl. Vokabilè laten nan yon lèt zanmi di moun k ap resevwa l ke ou konsidere korespondans lan kòm fòmèl, e petèt se egzakteman sa ou pa t vle kominike.

Yon tès pratik

Li fraz la byen fò. Si li gen twa non laten oswa plis pase kat silab youn dèyè lòt, prèske sèten ou di yon bagay senp nan yon fason ki koute chè.

Menm mesaj la nan de kouch

Fòmèl : Please be advised that the deadline has been extended. We would request that you submit the documentation prior to Friday.

Senp : Just to let you know, the deadline's been pushed back. Could you send the paperwork over before Friday?

Kontni an idantik. Premye a fè pati yon fòmilè ofisyèl ; si ou voye l bay yon kòlèg, li li tankou frwad oswa yon ti menas.

Teste sa ou konnen

Nan tès ki anba a : nan ki kouch chak mo fè pati ak ki mo ki konvni dapre nivo lang la.