Ki jan yon atik nouvèl konstwi
Tit, premye paragraf, sitasyon, kontèks — poukisa atik nouvèl angle yo mete esansyèl la nan kòmansman e ki jan pou ou pwofite sa.
Atik nouvèl angle yo ekri dapre modèl « piramid ranvèse a » : sa ki pi enpòtan nan kòmansman, sa ki mwens enpòtan nan fen. Lè ou konnen fòm sa a, ou ka li yon atik nan trant segonn oswa nan trant minit, jan ou pi vle a.
Tit la
Tit yo gen pwòp gramè konprese yo :
- Atik yo retire : Minister resigns after report (pa The minister).
- Tan prezan pou bagay ki pase : Fire destroys warehouse (sa deja rive).
- To + vèb endike lavni : PM to visit Berlin (l ap vizite).
- Yon vigil ka ranplase « and » : Floods hit south, thousands evacuated.
- Nan pasif, « be » retire : Three arrested in city centre (twa moun te arete).
Yon tit pa yon fraz konplè, e ou pa bezwen analize l tankou si se te youn. Nan kreyòl, vèb la poukont li souvan ka vle di sa ki pase a (Minis la demisyone apre rapò a), kidonk lojik la pa twò etranj pou ou, men angle pouse konpresyon an pi lwen, epi li kite atik la tonbe tou.
Chèn non
Tit britanik yo renmen sitou mete anpil non youn dèyè lòt, e ou dwe li yo soti nan fen pou rive nan kòmansman, paske mo prensipal la se dènye a :
Council housing benefit cut protest
Soti nan fen rive nan kòmansman : manifestasyon, kont rediksyon, èd pou lojman, desizyon vil la. Chèn sa yo boulvèse ou pi plis pase nenpòt vokabilè nan atik la menm.
Pafwa yo vrèman anbigi, tankou tit selèb ki ka li nan de fason yo, pa egzanp Police help dog bite victim. Si yon tit pa kadre pou ou, li premye paragraf la epi retounen sou li.
Premye paragraf la fè pi gwo travay la
Paragraf kòmansman an — lead la — anjeneral reponn ak « ki moun, ki sa, ki lè, ki kote » :
Rail workers (ki moun) will strike for three days (ki sa) from Monday (ki lè) across the north of England (ki kote), their union announced yesterday.
Si ou ta dwe li yon sèl bagay, li sa a. Tout sa ki swiv la ajoute detay.
Mitan an : sitasyon ak referans sous
Atik la separe reyalite yo ak sa moun di sou yo. Fè atansyon ak vèb pawòl yo : yo pa net :
| Vèb | Sa li endike |
|---|---|
| said | net |
| claimed | otè a gen dout |
| admitted | sa fè moun k ap pale a tò |
| insisted | gen presyon sou moun k ap pale a |
| revealed | sa te kache anvan |
| denied | sipoze te gen yon akizasyon |
| declined to comment | yo te mande l, men li te refize reponn |
The company claimed costs had risen pa menm bagay ditou ak The company said costs had risen.
Ki kote enfòmasyon an soti
Endikasyon sous la se siyal kalite ki pi enpòtan pou lektè a :
- according to official figures — yon sous idantifye ke ou ka verifye
- a spokesperson said — ofisyèlman, pou rekò
- sources close to the minister — san non, e sa probableman te kontan yon moun
- it is understood that — jounalis la kwè sa, men li pa ka site l
- reportedly — se yon lòt moun ki rapòte sa ; pa verifye isit la
Plis ou desann nan lis la, mwens deklarasyon an gen pwa.
Fen an : kontèks la
Dènye paragraf yo souvan se istorik ak kontèks. Se yo premye editè a koupe, sa ki montre byen ki degre enpòtans yo genyen.
Tout sa ki sou yon sit nouvèl pa nouvèl
Gade etikèt ki anwo tit la :
| Etikèt | Sa li ye |
|---|---|
| News / Report | prezante kòm reyalite |
| Analysis | entèpretasyon jounalis la |
| Opinion / Comment | pozisyon otè a deklare |
| Editorial / Leader | pozisyon medya a limenm |
| Sponsored / Partner content | piblisite |
| Live | pa verifye, mete ajou an tan reyèl |
De dènye yo enpòtan sitou. Kontni piblisitè yo fèt espre pou sanble ak paj ki antoure yo, e nan emisyon dirèk gen regilyèman deklarasyon yo pral korije apre.
Estrateji lekti
- Ou bezwen esansyèl la ? Tit la ak premye paragraf la.
- Ou bezwen agiman yo ? Ajoute sitasyon yo.
- Ou pral ekri ou menm sou sijè a ? Li kontèks la tou.
- Ou ap chèche etabli sa ki vrèman pase ? Li yon dezyèm rapò epi konpare.
Se pa otè atik la ki ekri tit la. Nan pifò redaksyon, se editè a ki envante tit la, pa korespondan an, an panse ak plas ki disponib ak kantite klik li ka atire. Se poutèt sa tit yo regilyèman egzajere sa tèks la di. Si yo pa dakò, se atik la ou dwe kwè.
Premye paragraf la anba loup
Hospital waiting times have fallen for the third month running, according to figures released yesterday. A department spokesperson said the improvement reflected additional staffing. Critics claimed the fall was largely seasonal.
Yon reyalite ak referans sous, yon eksplikasyon ofisyèl make pa said ak yon kontrepwen make pa claimed : twa degre konfyans diferan nan twa fraz.
Teste sa ou fèk li a
Tès ki anba a pwopoze vrè konstriksyon lang jounalis la. Fè atansyon ak gramè tit yo ak vèb pawòl yo.