Шифокорда ва фавқулодда вазиятда
Қабулга қандай ёзилиш, симптомларни қандай таърифлаш ва вазият жиддий бўлганда ёрдамни қандай тез олиш мумкин.
Бу лексикани керак бўлгунга қадар тайёр тутишни хоҳлайсиз. У оддий қабул ва фавқулодда ҳолатга бўлинади ва ундаги тил мутлақо бошқача.
Қаерга бориш керак
Жойни нотўғри танлаш бир неча соатингизга тушади, бу ердаги сўзлар эса бирдан тушунарли эмас:
| Қаерга | Нима учун |
|---|---|
| pharmacy / chemist | кичик муаммолар — шамоллаш, тошма, маслаҳат, рецептсиз дорилар |
| GP (general practitioner) | сизнинг участка шифокорингиз, шошилинч бўлмаган ҳолатлар, рецептлар |
| walk-in centre / urgent care | бугун керак, лекин ҳаётга хавф туғдирмайди |
| A&E (Британия) / the ER (АҚШ) | фақат жиддий ва ҳаётга хавф солувчи ҳолатлар учун |
Британияда фармацевт бепул ва олдиндан ёзилишсиз аниқ маслаҳат беради — бу кўпгина келгинди учун кутилганидан анча тезроқ биринчи қадам.
Қабулга ёзилиш
- I'd like to make an appointment, please.
- Is there anything available today?
- It's fairly urgent.
- I'm registered with Dr Nowak.
- Could I have a later one?
- I'm not registered — I'm a visitor. Can I still be seen?
Агар хорижда бўлсангиз, буларни тайёр тутинг: I have travel insurance. · Do I need to pay up front? · Could I have a receipt for my insurance?
Қабулнинг ўзи
Шифокор қабулни деярли ҳамиша шу иборалардан бири билан бошлайди:
What seems to be the problem? / What brings you in today? / How can I help?
Узун ҳикоя эмас, схема бўйича жавоб беринг:
I've had a sore throat for three days and now I've got a temperature.
Ундан кейин буларни кутинг:
- How long have you had it?
- Does it hurt when you swallow?
- Are you taking any medication?
- Are you allergic to anything?
- Any other symptoms?
Берилган саволга жавоб беринг. Инглиз тилидаги қабул қисқа ва тузилмали ўтади, асосий симптомгача узун кириш эса кўп учрайди, лекин ёрдам бермайди.
Оғриқ даражасини қандай таърифлаш мумкин
Оғриқ кучи ҳақида тўғридан-тўғри сўрашади ва унга маълум қолипда жавоб бериш одат бўлиб қолган:
- On a scale of one to ten, how bad is the pain? — About a seven.
- Is it constant or does it come and go?
- Is it getting worse?
- What kind of pain — sharp, dull, burning?
- Does anything make it better or worse?
Агар бошқа одам учун гаплашсангиз
- It's for my son — he's six.
- She can't explain what's wrong.
- He's been like this since this morning.
Шифокор нима дейиши мумкин
- I'll examine you. · Take a deep breath.
- It's nothing serious.
- I'll write you a prescription.
- I'm referring you to a specialist.
- Come back if it gets worse.
- Take one twice a day with food.
- Finish the course, even if you feel better. (антибиотиклар ҳақида)
Тушунмай қолсангиз: Sorry, could you write that down? · How many times a day, sorry?
Фавқулодда ҳолатлар
Рақам мамлакатга боғлиқ: 999 (Буюк Британия), 112 (ЕИ), 911 (АҚШ).
Оператор айнан шу тартибда сўрайди:
- Which service do you need — ambulance, police or fire?
- What's the address?
- What's happened?
Имкони борича манзилни биринчи ва аниқ айтинг: алоқа узилиб қолса, муҳим бўладиган ягона нарса шу.
Фойдали иборалар:
- I need an ambulance.
- Someone has collapsed.
- He's not breathing.
- She's conscious but bleeding.
- There's been an accident.
Буни ҳам билган маъқул: оператор сиздан линияда қолишни сўрайди ва кўрсатмалар бера олади. Stay with me «телефонни қўйманг» дегани.
Касалхонада
A&E (Буюк Британия) / the ER (АҚШ) — шошилинч ёрдам бўлими a stretcher · a ward · a nurse · to be admitted · to be discharged · to be triaged
Инглиз тилида уч гапни олдиндан тайёрлаб қўйинг. Сурункали касаллик, қабул қиладиган дорилар, аллергия. I'm diabetic. I take insulin. I'm allergic to penicillin. Айнан шу иборалар стресс пайтида тузиш энг қийин ва айнан улар энг муҳими — уларни карточкага ёзиб, ҳамёнда олиб юрган маъқул.
Фавқулодда қўнғироқ
Operator: Emergency, which service?
Caller: Ambulance, please.
Operator: What's the address?
Caller: Forty-two Bridge Street, flat 3. Forty-two.
Operator: And what's happened?
Caller: My father has collapsed. He's breathing, but he's not conscious.
Operator: Help is on the way. Stay on the line with me.
Хизмат тури, такрорланган манзил, кейин нима бўлгани — айнан шу тартибда ва қисқа иборалар билан.
Ўзингизни текшириб кўринг
Қуйидаги тестда қабул ҳам, фавқулодда қўнғироқ ҳам бор.