English.guru
Орқага

Юмшатиш ва шахссиз қурилмалар

Академик ва ишбилармонлик инглиз тили фикрни тўлиқ ўз зиммасига олмай етказадиган грамматика.

C2 даражасида энг охирида ўзлаштириладиган нарса — замон эмас, позиция: айтилган сўзга масъулият даражасини аниқ назорат қилган ҳолда гапира олиш.

Шахссиз киритиш қурилмалари

Ким нимани ўйлашини аташ ўрнига инглиз тили фикрни «ҳавода қолдира» олади:

It is widely believed that the policy failed.

It has been suggested that the figures were revised.

The policy is thought to have failed.

Охирги қолипни — эга + мажҳул нисбат феъли + infinitive — алоҳида машқ қилган маъқул:

Фаол шакл Шахссиз
People say he resigned. He is said to have resigned.
Experts expect prices to fall. Prices are expected to fall.
They believe the site is ancient. The site is believed to be ancient.

Икки инфинитивга эътибор беринг: ҳозирги ва келаси замон учун to + феъл, олдинроқ бўлган воқеа учун to have + учинчи шакл.

There + юмшатилган феъл

There appears to be a discrepancy.

There would seem to be grounds for review.

Would seem — қўш юмшатиш: seemsдан ҳам юмшоқ ва аниқ расмий.

Номинализация

Феълларни отга айлантириш бажарувчини бутунлай олиб ташлайди:

We decided to cancel it. → The decision to cancel was taken.

They failed to report it. → There was a failure to report.

Институционал инглиз тили айбдорни аташдан айнан шундай қочади. Буни танқидий кўз билан ўқинг: mistakes were made ҳеч кимни атамайди.

Модалликни қатлаш

Модал феъллар равишлар билан қатламланиб, нозик градациялар беради:

This may indicate a problem. (эҳтимол)

This would appear to indicate a problem. (эҳтиёткорлик билан, расмий)

This might arguably indicate a problem. (қаттиқ юмшатилган)

This clearly indicates a problem. (ишончли)

Юмшатиш лексикаси

Грамматика — ишнинг фақат ярми. Иккинчи ярми — исталган фикрнинг даражасини туширадиган сўзлар мажмуаси:

Тури Сўзлар Мисол
феъллар tend to, appear to, suggest, indicate The data tend to support this.
равишлар apparently, arguably, broadly, largely This is largely consistent.
миқдор somewhat, to some extent, in part Results improved somewhat.
такрорийлик generally, in most cases, typically Users generally prefer the older layout.

Айниқса tend toга эътибор беринг: у мутлақ фикрни тенденцияга айлантиради, маълумотлар эса одатда айнан тенденциягагина етади.

Аксинча: кучайтиргичлар

Юмшатиш масъулиятни ўз зиммангизга ола билганингизда гина мазмунли бўлади. Кучайтиргичлар — ҳуқуқини топганда сарфлайдиган нарса:

Юмшатилган Бетараф Кучайтирилган
may suggest suggests demonstrates
appears to be is is unquestionably
arguably the best one of the best by far the best

Юмшатиш ўрнига манбага ҳавола

Баъзан фикрни юмшатгандан кўра, унинг кимники эканини айтиш анча адолатлироқ:

According to the 2025 audit, the figures were revised.

Whittaker argues that the effect is overstated.

The report characterises the delay as unavoidable. (уларнинг талқинини етказамиз, лекин ўзимиз имзо чекмаймиз)

Шу тариқа манба ўзингиз эмаслигини аниқ белгилаган ҳолда, тўғридан-тўғри айтиш мумкин — бу модал феълларни уйиб ташлашдан кўра анча тоза ечим.

Олдинга чиқарилган йўл қўйиш

Инверсия ва олдинга чиқарилган йўл қўйиш расмийлик қўшади ва урғуни бошқаради:

Should further evidence emerge, the case will be reopened. (= if it emerges)

Were the scheme to proceed, costs would rise. (= if it were to proceed)

However compelling the argument, the deadline stands.

If-сиз бундай шарт гаплар ҳуқуқий ва академик матнларда меъёр ҳисобланади ва уларга деярли ҳеч қачон очиқ ўргатилмайди.

Худди шу грамматика иш хатида

Юмшатиш фақат академик матнда керак эмас — касбий келишмовчиликнинг умри айнан шунга таяниб туради:

Тўғридан-тўғри Юмшатилган Таъсири
This won't work. I'm not sure this would work in practice. қаршилик қолади, ҳукм кетади
You forgot the appendix. I think the appendix may have been left out. факт аталди, айбдор — йўқ
That's wrong. My understanding was slightly different. сизга янглишиш ҳуқуқини қолдиради

Буни қандай ишлатиш керак

Юмшатиш тўлиқ асослай олмайдиган фикрни ҳимоя қилади. Ортиқча юмшатиш уни йўққа чиқаради:

It could be argued that there may possibly be some grounds for suggesting a potential issue.

Олтита юмшатиш ва биронта ҳам фикр йўқ. Фақат ишончсиз қисмни юмшатинг, қолганини тўғридан-тўғри айтинг.

Юмшатиш — мулойимлик ҳақида эмас, далил ҳақидаги баёнот. Ҳар бир юмшатиш маълумотларингиз тугайдиган аниқ жойни белгилаши керак. Абзацга текис ёйилиб кетса, у қочиб қутулиш ёки уятчанлик бўлиб ўқилади — қайси қисмга кафолат бераётганингизни тушунмаган ўқувчи ҳеч бирига ишонмайди.

Ўзингизни текшириб кўринг

Қуйидаги тестда қурилмаларни қайта қуриш ва ҳар бир вариантнинг кучини баҳолаш керак.

Ўзингизни синаб кўринг: Тест: юмшатиш ва шахссиз қурилмалар →