Иш, касб ва ўз ишингиз ҳақида қандай гапириш керак
Ким нима билан, қаерда шуғулланади ва ўз ишингиз ҳақида инглизча таржимага ўхшамасдан қандай гапириш мумкин.
Инглиз тилида янги одам билан суҳбат бир неча дақиқада деярли ҳамиша «what do you do?» деган саволга келади. Мана, унга яхши жавоб бериш йўли.
Саволнинг ўзи
What do you do? — бу «ким бўлиб ишлайсиз?» дегани, «айни пайтда нима қиляпсиз?» эмас.
Солиштиринг:
What do you do? — I'm a nurse. (касб)
What are you doing? — I'm making coffee. (ҳозир)
Қандай жавоб бериш керак
Касб номи билан a / an артикли керак. Инглиз тили усиз ишламайди. Ўзбек тилида артикль йўқ, шунинг учун бу хато жуда кўп учрайди.
❌ I am teacher. ✅ I'm a teacher. ✅ I work as an engineer.
Бошқа усуллар:
- I work in marketing. (соҳа)
- I work for a bank. (иш берувчи)
- I work at Siemens. (аниқ жой)
- I'm self-employed. / I'm freelance.
- I'm between jobs at the moment. (ишсизлик ҳақида мулойим айтиш усули)
in / for / at қотиб қолган: in — соҳа, for — иш берувчи, at — аниқ жой.
Касблар
teacher · nurse · doctor · engineer · accountant · lawyer · chef · driver · electrician · plumber · shop assistant · receptionist · developer · designer · manager · consultant
Иш жойлари
office · factory · shop · hospital · school · restaurant · warehouse · building site · laboratory · from home
I work in an office. · She works from home two days a week.
Ишнинг моҳияти қандай эканини қандай айтиш керак
Одатда касб номининг ўзи етарли эмас — кейин тушунтириш келади. Деярли ҳамма нарсани тўртта қолип қамраб олади:
- I'm responsible for the monthly reports.
- I deal with customer complaints.
- I look after a team of six.
- My job involves a lot of travelling.
Ва фойдали аниқлик: It's mostly admin. · It's quite hands-on. · No two days are the same.
Атрофингиздаги одамлар
boss (норасмий) · manager · colleague (кўпгина офисларда «workmate» эмас) · team · department · client · customer · HR
Икки сўзни ажрата билган маъқул: client сизнинг касбий хизматингизни сотиб олади, customer — товар сотиб олади. Colleague эса бетараф сўз — уни хатда, оғзаки нутқда the people I work with дейиладиган жойда ишлатинг.
Иш шартлари ҳақида
- I work full-time / part-time.
- I do shifts. / I'm on nights this week.
- I get 25 days' holiday.
- My salary is paid monthly. (a wage одатда соатбай ёки ҳафталик бўлади)
- I have to commute an hour each way.
Иш алмаштириш
| Ибора | Маъноси |
|---|---|
| apply for a job | ариза бериш |
| get promoted | лавозими кўтарилиш |
| hand in your notice / resign | ўз хоҳиши билан кетиш |
| be made redundant | штат қисқартирилиши сабабли ишдан бўшатилиш |
| be sacked / fired | бирор нарса учун ишдан ҳайдалиш |
| take on someone | ишга олиш |
Made redundant ва sacked орасидаги фарқ ижтимоий жиҳатдан муҳим: биринчиси сизни ҳеч бир жиҳатдан таърифламайди, шунинг учун она тилида сўзлашувчилар тўғри сўзни эҳтиёткорлик билан танлайди.
Кейин нима сўрашади
- How long have you been there?
- Do you enjoy it?
- What does that involve? — касб сизга таниш бўлмаса, ҳақиқатан фойдали савол
Битта гап билан эмас, иккита гап билан жавоб беринг. I'm an engineer мавзуни ёпади; I'm an engineer — I work for a company that makes water pumps уни очади. Айнан иккинчи гап суҳбатдошга илиниб кетадиган нарса беради.
Конференциядаги small talk
A: So what do you do?
B: I'm an accountant — I work for a firm in Leeds. You?
A: I'm in logistics. I look after the warehouse team.
B: What does that involve, day to day?
A: A lot of problem-solving, mostly. I've been there six years.
Касб билан артикль, иш берувчи билан for, соҳа билан in, масъулият доираси ҳақида look after ва суҳбатни ушлаб турадиган what does that involve.
Ўзингизни текшириб кўринг
Қуйидаги тестда — артикллар ва уч предлог.