There is ва There are: нарсанинг борлигини қандай айтиш керак
Инглиз тилида бирор нарсанинг борлигини ва айнан қаердалигини қандай айтиш керак — ўзбекчадаги «бор»нинг ўрнини босадиган, лекин бошқача ишлайдиган қолип ҳақида.
Бирор нарсанинг борлигини айтиш учун инглиз тили қатъий қолипдан фойдаланади: there is ёки there are. Бу ердаги there сўзи «ана у ерда» маъносини бермайди. Бу шунчаки қолипнинг бир қисми. Ўзбекчадаги «бор»дан фарқли равишда у одатда гап бошида туради, жой эса охирида: There is a bank on this street — «Бу кўчада банк бор».
Бирлик ва кўплик
- There is + битта нарса: There is a bank on this street.
- There are + биттадан кўп: There are two banks on this street.
Феъл there билан эмас, ўзидан кейин турган сўз билан мослашади (ўзбекча «бор» эса ҳамиша бир хил қолади).
Саналмайдиган отлар is олади
Сув, нон, пул, вақт, ахборот ва мусиқа донама-дона саналмайди, шунинг учун ҳамиша is:
- There is milk in the fridge.
- There is a lot of traffic today.
Саволлар ва инкор гаплар
| Бирлик | Кўплик | |
|---|---|---|
| Савол | Is there a…? | Are there any…? |
| Инкор | There isn't a… | There aren't any… |
- Is there a pharmacy near here? — Yes, there is. / No, there isn't.
- Are there any tickets left? — No, there aren't.
Савол ва инкор гапда any ишлатилади, дарак гапда эса — some: There are some chairs.
Миқдор ҳақида сўраш учун олдига how many / how much қўйинг:
- How many people are there in your team?
- How much time is there before the train?
Ўтган замон
- There was a mistake in the bill.
- There were three people waiting.
Модал феъл билан
Бу қолип will, might, should, used to модал феълларини шаклини ўзгартирмай қабул қилади — феъл be ҳолида қолади.
- There will be a break at eleven.
- There might be a delay.
- There used to be a cinema here.
Сўзлашувда: there's
There's сўзлашувда жуда тез-тез учрайди ва эркин қисқартирилади. There're эса амалда қўлланилмайди — тўлиқ there are дейилади.
- ✅ There's someone at the door.
- ✅ There are two people at the door. («there're» эмас)
Кўп учрайдиган хатолар
Ўзбекчада «Бу ерда супермаркет бор» дейилади, «бор» сўзи эса сон ва шахсга қараб ўзгармайди ва инглизчага кўпинча нотўғри равишда «have» билан таржима қилинади. Инглиз тилида бундай эмас.
❌ Here have a supermarket. ✅ There is a supermarket here.
❌ It is three rooms in the flat. ✅ There are three rooms in the flat.
There is ёки it is — there is бирор нарсани биринчи марта таништиради, it is аллақачон маълум нарса ҳақида гапиради. There's a letter for you. It's from the bank.
Санашда эса феъл биринчи элемент билан мослашади:
✅ There is a table and four chairs. ✅ There are four chairs and a table.
Бу қаерда керак
Хона, шаҳар, фотосурат ёки муаммо айнан шундай тасвирланади, шунинг учун бу қолип имтиҳонларда ҳам, кундалик нутқда ҳам доимо учрайди.
There is a small kitchen, and there are two windows. There isn't a lift, but there is a garden.
Квартирани кўриб чиқамиз
A: Is there a washing machine?
B: There is, yes. And there's a dishwasher, though there isn't much cupboard space.
A: How many bedrooms are there?
B: Two. There used to be three, but the last owner knocked a wall through.
Ушбу квартира ҳақидаги ҳар бир гап битта қолипга асосланган — шундай одатий қолип.
Ўзингизни текшириб кўринг
Қуйидаги тестда — сон, саволлар, инкор гаплар ва ўтган замон.