Дўконда шикоят қилиш ва товарни қандай қайтариш керак
Нуқсонли нарсани қандай қайтариш ёки ресторанда муаммо ҳақида қандай айтиш мумкин — позициянгизни йўқотмасдан ва жанжал чиқармасдан.
Инглиз тилидаги шикоятнинг ўз регистри бор: фактларга нисбатан — қатъий, одамга нисбатан — юмшоқ. Шу мувозанатни ушлай олсангиз, одатда хоҳлаганингизга эришасиз. Дўкон лексикасининг ўзи — ўлчамлар, кийиб кўриш хоналари, чеклар — алоҳида тўплам.
Бошлаш
Аввал ҳозир шикоят айтилишини билдиринг: суҳбатдошга ўтиб олишга озгина вақт керак.
- Excuse me, I've got a bit of a problem with this.
- Sorry, but I think there's been a mistake.
- I bought this yesterday and unfortunately it doesn't work.
Sorry бу ерда сизнинг айбдор эканингизни билдирмайди. Бу юмшатувчи сўз ва инглиз тилида сўзлашувчилар уни шикоят қилганда доимо ишлатади.
Муаммони таърифлаш
Нарсани таърифланг, одамни эмас.
✅ It's faulty. / It doesn't work. / There's a hole in it. ✅ This isn't what I ordered. ✅ I've been charged twice. ❌ You sold me a broken thing. (айблаш)
Грамматика бу ишни сиз учун бажаради: мажҳул нисбат ёки it эгаси одамни гапдан олиб ташлайди. I was charged twice · It arrived damaged · There seems to be a fault.
Нима хоҳлайсиз
Илтимоссиз шикоят — шунчаки кайфият. Хоҳлаган натижангизни айтинг.
- I'd like a refund, please.
- Could I exchange it?
- Could you replace it?
- I'd like to speak to the manager, please.
Refund — пулни қайтариш. Exchange — бошқа товар. Replace — худди шу товарнинг янги нусхаси.
Вазни бор сўзлар
Баъзи иборалар ўз вазиятингизни билишингизни кўрсатади ва жавоб реакциясини сезиларли ўзгартиради:
- It's faulty. (шунчаки «ёқмади» эмас — асосий сўз мана шу)
- It's not fit for purpose.
- It's still under warranty.
- I bought it less than 30 days ago.
- What's your returns policy?
- This doesn't affect my statutory rights. (Британия)
Дўкон учун айнан шу фарқ муҳим: faulty — товар нуқсонли ва сизда ечим талаб қилишга ҳақингиз бор; changed my mind — сиз дўконнинг эзгу ниятига ишонасиз.
Ресторанда
- Excuse me, I ordered the chicken, not the fish.
- This is cold, I'm afraid.
- Could we have a different table? This one's a bit draughty.
- I think there's a mistake on the bill.
- I'm sorry, but I did say no nuts — I'm allergic.
Овқатланиб бўлганингиздан кейин эмас, овқатланаётганда айтинг. Еб бўлинган таом ҳақида кассада айтилган шикоятнинг вазни деярли йўқ.
Интернет орқали берилган буюртмалар
- My order hasn't arrived. · It's three days late.
- I've received the wrong item.
- It arrived damaged.
- Could you send me a return label?
- How long does the refund take?
- I'd like to cancel my order.
Тайёр туринг: буюртма рақами, санаси ва товар шикастланиб келган бўлса — фотосурат.
Ёзма шикоят
Ёзма шикоят қатъий тўрт қисмдан иборат схема бўйича тузилади:
I ordered a kettle on 3 May (order 481-2290). It arrived on the 7th, but the lid is cracked.
I've attached a photo.
I'd like a replacement, or a refund if that's not possible.
Could you let me know by Friday?
Фактлар, далил, хоҳлаган натижа ва муддат. Жаҳл-ғазаб йўқ — ишни аниқлик бажаради.
Мулойимлик билан босимни ошириш
Агар биринчи жавоб «йўқ» бўлса:
- Is there anything you can do?
- Could I speak to someone else?
- What's your returns policy?
- I'd like to make a formal complaint.
Тон бутун йўл давомида бир хил қолади. Инглиз тилида босим овозни кўтариш орқали эмас, аниқлик ва қатъийлик орқали ошади — британия дўконида овозни кўтариш одатда низони йўқотишни англатади.
Сиздан нима сўрашади
- Have you got the receipt?
- Do you have the original packaging?
- When did you buy it?
- Was it like that when you bought it?
Одамга юмшоқ, фактларга қатъий. Сотувчи бу чойнакни ясагани йўқ. Унга қаратилган ғазаб ҳал қилса бўладиган муаммони сиз ютқазадиган можарога айлантиради, босиқ ва аниқ суҳбат — санаси, нуқсони, нима хоҳлаётганингиз — унга ишлай оладиган нарса беради ва ёрдам бергиси келишига сабаб бўлади.
Муваффақиятли қайтариш
A: Hi, sorry — I bought this last week and unfortunately it's stopped working.
B: Oh dear. Have you got the receipt?
A: I have, here. It's faulty rather than anything I've done — it wouldn't switch on this morning.
B: I can exchange it or refund it, whichever you prefer.
A: A refund, please. Thank you for sorting it out.
Sorry — юмшатувчи сифатида, faulty — асосий сўз сифатида, аниқ илтимос ва охирида миннатдорчилик билдириш.
Ўзингизни текшириб кўринг
Қуйидаги тестда — таърифлаш ва босимни ошириш ҳақида.